به گزارش خبرنگار پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، بیانیه وزرای عضو بریکس در ۱۳ بند در سیزدهمین مجمع شهرسازی کشورهای عضو بریکس با موضوع «شهرها برای مردم؛ همکاری کشورهای بریکس برای آیندههای شهری فراگیر و تابآور» در دهلینو، پایتخت هند مصوب و قرائت شد. بند ۱۱ این بیانیه به پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران است در این بیانیه گنجانده شده است. در بند ۱۱ این بیانیه تاکید شده است: اعضای مجمع شهرنشینی بریکس، تعهد خود را نسبت به شناسایی ویژگیهای مشترک شهری و چالشهای همسان در کشورهای خود، با توجه به پیوندها و اشتراکات فرهنگی و اقتصادی میان ملتهایمان، مجدداً مورد تأکید قرار میدهیم. همچنین متعهد میشویم از طریق اقدام جمعی و همکاریهای مشترک، تعاملات خود را برای پیشبرد توسعه شهری پایدار، فراگیر و تابآور تقویت کرده و راهکارهای مؤثرتری برای مواجهه با چالشهای مشترک و بهرهگیری از فرصتهای پیش رو دنبال کنیم.
متن بیانیه وزرا در ۱۳ بند به شرح زیر است:
در بند یک آمده است: ما، وزیران مسئول توسعه شهری، مسکن، شهرهای پایدار و شهرسازی از کشورهای عضو بریکس، در تاریخ ۱۱ و ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶ در دهلی نو، هند، گرد هم آمدیم، به ریاست هند در بریکس تحت راهبرد "ساخت برای تابآوری، نوآوری، همکاری و پایداری".
بند ۲ تاکید دارد: برگزاری "فروم شهرسازی" تحت ریاست هند را بهعنوان بستری مهم برای تقویت گفتوگو، همکاری و تبادل بهترین تجربیات میان کشورهای شرکتکننده، گرامی میداریم.
در بند ۳ آمده است: اذعان می داریم که شهرسازی در حال بازتعریف اقتصادها، جوامع و محیط زیست کشورهای عضو بریکس است. با گسترش شهرها، آنها با چالشهای مشابهی در زمینه زیرساختها، خدمات، نهادها و تأمین مالی مواجه میشوند. بنابراین، ما بر تقویت همکاری در زمینه توسعه شهری از طریق چارچوبی مبتنی بر یادگیری متقابل، منطبق با زمینههای ملی و با تعهد مشترک به ساخت شهرهایی که تابآور و پاسخگو به نیازهای مردم باشند، توافق میکنیم.
بند ۴ شامل این موارد است: ما بار دیگر بر تعهد خود به پیشبرد توسعه شهری مردممحور تأکید میکنیم و خاطرنشان میسازیم که شهرها باید برای ارتقای رفاه، کرامت انسانی و تحقق آرمانها و خواستههای تمامی شهروندان برنامهریزی و حکمرانی شوند. همچنین بر اهمیت ایجاد شهرهایی فراگیر، پایدار، تابآور و زیستپذیر تأکید داریم؛ شهرهایی که دسترسی عادلانه همه اقشار جامعه، بهویژه گروههای آسیبپذیر و بهحاشیهراندهشده، را به مسکن، جابهجایی و حملونقل، آب سالم و خدمات بهداشتی، خدمات سلامت، آموزش، فضاهای عمومی سبز و فرصتهای معیشتی تضمین کنند.
در بند ۵ تاکید شده است: متعهد میشویم از طریق مجمع شهرنشینی بریکس، در حوزههای مسکن، آب و فاضلاب، حملونقل هماهنگ و کارآمد، مدیریت پسماند و سایر خدمات اساسی شهری با یکدیگر همکاری کنیم تا به چالشهای مشترک خود پاسخ دهیم. از طریق تبادل سیاستها، تجربیات، رویهها و رویکردهای نهادی، بهصورت مشترک تلاش خواهیم کرد تا شهرهای کشورهای ما بتوانند دسترسی به خدمات را گسترش دهند، کیفیت زندگی را ارتقا بخشند، نوآوری را تقویت کنند و پاسخگویی به نیازهای تمامی جوامع و گروههای اجتماعی را بهبود دهند. این همکاری بیانگر درک و باور مشترک کشورهای بریکس است که توسعه شهری فراگیر و مبتنی بر فناوری، یکی از پایههای اصلی رشد عادلانه و پیشرفت پایدار به شمار میرود.
در بند ۶ تاکید شده است: اذعان داریم که شهرها در خط مقدم مواجهه با مخاطرات اقلیمی و بلایای طبیعی قرار دارند. امواج گرما، سیلابها، خشکسالیها، زمینلرزهها، فرونشست زمین و سایر رخدادهای حدی آبوهوایی، فشار فزایندهای بر نظامهای شهری وارد کرده و نابرابریهای موجود را تشدید میکنند. از اینرو، متعهد میشویم همکاریهای خود را در زمینه توسعه زیرساختهای شهری تابآور در برابر تغییرات اقلیمی و بلایا، بهبود ارائه خدمات پایه شهری و تبادل تجربیات و رویههای موفقی که به پایداری بیشتر شهرها کمک میکنند، تعمیق بخشیم. این همکاریها با هدف ارتقای آمادگی، کاهش آسیبپذیری و افزایش تابآوری شهرهای کشورهای عضو بریکس در برابر مخاطرات و چالشهای رو به رشد قرن بیستویکم دنبال خواهد شد.
در بند ۷ آمده است: بر اهمیت ترویج توسعه شهریِ سازگار با محیطزیست و تابآور در برابر تغییرات اقلیمی تأکید میکنیم. در این راستا، خواستار گسترش همکاریها در حوزههایی همچون توسعه زیرساختهای سبز، ساختمانهای کممصرف و بهرهور از نظر انرژی، مدیریت کارآمد پسماند، اقتصاد چرخشی، حفاظت از تنوع زیستی شهری، کاهش خطرپذیری در برابر بلایا و اجرای اقدامات سازگاری با تغییرات اقلیمی هستیم. ما بر این باوریم که تقویت همکاری در این زمینهها میتواند به ارتقای کیفیت محیط شهری، کاهش آثار منفی زیستمحیطی، افزایش تابآوری شهرها و حرکت به سوی الگوهای توسعه پایدار در کشورهای عضو بریکس کمک کند.
بند ۸ تاکید کرده است: اذعان داریم که وجود نهادها، سازمانها و ساختارهای محلی توانمند، برای حکمرانی مؤثر شهری و ارائه کارآمد خدمات عمومی ضروری است. بسیاری از شهرها همچنان با محدودیتهایی در زمینه ظرفیتهای مدیریتی، تخصص فنی و منابع مالی مواجه هستند. از اینرو، بر تداوم همکاریهای خود برای تقویت ظرفیت نهادها و سازمانهای محلی تأکید میکنیم؛ از جمله از طریق بهبود نظام تأمین مالی شهری، گسترش یادگیری همتا به همتا و تبادل تجربیات فنی، و بهاشتراکگذاری رویکردهای موفق در حوزه نظامهای درآمدی، بودجهریزی و مدیریت مالی. همچنین بر اهمیت مشارکت و همراهی مؤثر شهروندان در فرآیندهای حکمرانی محلی و در طراحی، تصمیمگیری و اجرای پروژههای کلیدی شهری تأکید میکنیم؛ زیرا حکمرانی شهری پایدار و پاسخگو بدون مشارکت عمومی و جلب اعتماد و همراهی جامعه امکانپذیر نخواهد بود.
در بند ۹ آمده است: ما نقش روزافزون نوآوریهای دیجیتال را در بهبود حکمرانی، برنامهریزی و ارائه خدمات شهروندمحور به رسمیت میشناسیم. از اینرو، همکاری در زمینه توسعه سامانههای هوشمند شهری، ارائه یکپارچه و دیجیتالی خدمات عمومی مبتنی بر داده، و بهرهگیری از ابزارهای دیجیتال که میتوانند به کارآمدتر و شفافتر شدن عملکرد شهرها کمک کنند را تشویق میکنیم. در عین حال، تأکید میکنیم که تحول دیجیتال باید فراگیر بوده و متناسب با نیازها و شرایط محلی پیش برود. از این رو، بر ضرورت کاهش شکاف دیجیتال، تضمین دسترسی عادلانه همگان به خدمات عمومی دیجیتال، و انطباق راهکارهای فناورانه با ویژگیهای محلی، ظرفیتهای نهادی و نیازهای جوامع تأکید داریم. ما معتقدیم که فناوری دیجیتال زمانی میتواند به ابزاری مؤثر برای توسعه شهری تبدیل شود که در خدمت ارتقای عدالت، افزایش مشارکت شهروندان و بهبود کیفیت زندگی تمامی گروههای اجتماعی قرار گیرد.
در بند ۱۰ تاکید شده است: بهمنظور نهادینهسازی همکاریها، با تأسیس «شبکه پژوهش و دانش شهری بریکس» (BRICS Urban Research and Knowledge Network) بهعنوان یک بستر همکاری مشترک میان کشورهای عضو بریکس موافقت میکنیم. این شبکه بهعنوان یک سازوکار دانشیِ نهادمند و مبتنی بر مدیریت دورهای ریاست، با مشارکت و ارتباط میان نهادهای تخصصی کشورهای عضو فعالیت خواهد کرد و بستری برای انجام پژوهشهای کاربردی شهری، تبادل دانش و تجربیات، و یادگیری متقابل میان اعضا فراهم خواهد ساخت. همچنین، چارچوب اجرایی و سازوکار عملیاتی این شبکه را مورد تأیید قرار میدهیم و بر اهمیت نقش آن در تقویت همکاریهای علمی، پژوهشی و سیاستی میان کشورهای بریکس در حوزه توسعه شهری پایدار، فراگیر و تابآور تأکید میکنیم.
در بند ۱۱ که به پیشنهاد مشخص جمهوری اسلامی ایران است، آمده است: ما، اعضای مجمع شهرنشینی بریکس، تعهد خود را نسبت به شناسایی ویژگیهای مشترک شهری و چالشهای همسان در کشورهای خود، با توجه به پیوندها و اشتراکات فرهنگی و اقتصادی میان ملتهایمان، مجدداً مورد تأکید قرار میدهیم. همچنین متعهد میشویم از طریق اقدام جمعی و همکاریهای مشترک، تعاملات خود را برای پیشبرد توسعه شهری پایدار، فراگیر و تابآور تقویت کرده و راهکارهای مؤثرتری برای مواجهه با چالشهای مشترک و بهرهگیری از فرصتهای پیش رو دنبال کنیم.
بند ۱۲ تاکید کرده است: ما از «مجموعه بهترین تجربیات شهری بریکس» که تحت ریاست هند گردآوری شده است، استقبال میکنیم.
در بند ۱۳ آمده است: . ما مراتب قدردانی خود را از هند بهدلیل میزبانی موفق «فروم شهرسازی بریکس ۲۰۲۶» ابراز میداریم. همچنین حمایت خود را از تداوم و تقویت همکاریها در چارچوب این فروم اعلام کرده و مشتاقانه در انتظار برگزاری دوره بعدی فروم شهریسازی تحت ریاست جمهوری خلق چین در سال ۲۰۲۷ هستیم.