شناسهٔ خبر: 225342 - سرویس مسکن و شهرسازی

به میزبانی کمیته فنی شورای عالی و دفتر ترویج معماری برگزار شد؛

بررسی «طرح ویژه بافت تاریخی شهر دزفول»

حسینی نیا «طرح ویژه بافت تاریخی شهر دزفول» به میزبانی کمیته فنی شورای‌عالی و دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجدارزش با حضور مسئولان استانی، بررسی شد.

به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، دومین جلسه بررسی «طرح ویژه حفاظت و احیای بافت تاریخی شهر دزفول» با تاکید بر لزوم تهیه طرحی یکپارچه و مبتنی بر چارچوب علمی و عملی با حضور سیداحمد حسینی‌نیا، مدیرکل دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش، تیم مشاور تهیه کننده طرح، مدیران استان و کارشناسان دفتر ترویج معماری در ساختمان دادمان برگزار شد.

در ابتدای این نشست، مشاور طرح ضمن ارایه گزارش تکمیلی با تاکید بر ارزش‌های بافت تاریخی شهر دزفول، لزوم توجه به تمامی وجوه ارزشمند معماری، شهرسازی، اجتماعی و فرهنگی این شهر همچون آسیاب‌های آبی، گذرها، معماری دست‌کند و سایر موارد را مورد اشاره قرار داد.  

شهردار ناحیه شهر دزفول نیز که در این نشست حضور به هم رساند، با اشاره به ضرورت حفظ و استفاده از پتانسیل‌های بومی منطقه و تلاش برای باززنده سازی صنوف و صنایع دستی در بافت، برنامه‌های شهرداری دزفول را برای ایجاد «شهر موزه آجری» در دزفول و راه‌اندازی کارگاه‌های تولید انواع آجر سنتی برای تامین مصالح موردنیاز در مراحل مختلف فرایند مرمت و احیا، برای مصارف داخلی شهر و برای صادرات به دیگر شهرهای کشور تشریح کرد.

حسینی‌نیا، مدیرکل دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش، ضمن تشکر و قدردانی از مشاور، مدیران استانی با تاکید بر اهمیت شهر دزفول به لحاظ فرهنگی و تاریخی، بر ضرورت توجه به ارزش‌های اصیل و حفظ و بهبود شرایط بافت با تکیه بر کمک سازمان‌های مردم نهاد و مشارکت مستقیم مردم در کنار متولیان دولتی برای ساماندهی و بازآفرینی هویت تاریخی -فرهنگی بافت تاکید کرد.

وی همچنین داشتن دیدگاه رویداد محور را در برنامه‌ریزی‌های مشاور مورد تاکید مجدد قرار داد و به تشریح اهداف وزارت راه و شهرسازی از تعریف طرح‌های حفاظت و احیای بافت‌های تاریخی برای شهرها پرداخت.

یادآور می‌شود، قرارداد «طرح ویژه حفاظت و احیای بافت تاریخی شهر دزفول، در سال ۱۴۰۴ از طریق دفتر ترویج معماری، طراحی‌شهری و بافت‌های واجدارزش وزارت راه و شهرسازی با مشاور طرح، منعقد شد.

بر اساس اعلام دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش، دزفول شهری نشسته بر گستره تاریخی- فرهنگی و ناظر بر عبور بی‌پایان رودخانه زیبای دز با قدمتی چند هزار ساله و ارزش‌های بالای هویتی، معماری، فرهنگی و اجتماعی است. هر یک از ارزش‌های یاد شده ذکر شده به تنهائی کافی است تا انگیزه‌ای برای تلاش در راستای مستند سازی، حفظ و احیای بافت تاریخی -فرهنگی این شهر باشد.

این ارزش‌ها شامل ارزش‌هایی مانند هم‌زیستی و اختلاط قومیتی موجود در بافت، شاخصه‌های معماری ارزشمند این خطه همچون تعالی «معماری آجری» در بناهای بافت تاریخی دزفول، وجود گذرهای مسقف منطبق بر شرایط اقلیمی موسوم به«ساباط (سعباط)»، اوج «معماری دست‌کند» متجلی شده در قمش‌ها و شوادونها، باورها و آئین‌های مذهبی ساکنان است که سبب ایجاد مسیرهای آئینی خاص و تداوم همبستگی‌های اجتماعی شده است.

مجموعه این عوامل در طول زمان، باعث شکل گیری یک بافت تاریخی شده است که پس از گذشت سالیان متمادی از شکل گیری آن، همچنان زنده و پویاست. اما این بافت برای ادامه بقای خود، نیاز به برنامه ریزی و اقدامات  اجرائی و مدیریتی دارد تا ضمن بهره‌گیری و سامان بخشی به فرصت‌های موجود در خود، تدابیری مناسب در خصوص تهدیدات مترتب بر آن نیز اندیشیده شود. تهدیداتی مانند عدم وجود شبکه فاضلاب مناسب دربافت،جلوگیری از تخریب‌های عمومی گسترده بناها، صدور پروانه‌های ساختمانی نادرست در سنوات گذشته و دیگر مواردی که در این خصوص انجام شده است.

بی‌شک با توجه به محدودیت منابع دولتی ،نیل به این اهداف صرفا با اتکا به این منابع میسر نبوده و نیاز به ارائه راهکارهای تعاملی و مشارکتی شهروندان و ساکنان خواهد بود. همچنین توجه به ارزش‌های فوق الذکر در راستای صیانت از اصالت بافت، امری ضروری است و در این راستا نیاز است با تعیین متولیانی دلسوز، متخصص و آگاه به روش‌های مدیریتی، اقدامات لازم در خصوص هدایت ساکنان در این بافت معمول شود.