غلامرضا کاظمیان، دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری ایران، در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، جزئیات ششمین جلسه شورا در سال جاری (۱۴۰۵) را تشریح کرد. وی از بررسی و تصویب موضوعات طرح جامع ناحیه جنوب همدان، طرح تفصیلی ویژه ناحیه منفصل شهری توس-مشهد، مغایرت اساسی شهر جدید پرند برای تعیین کاربری ۲.۵ هکتار اراضی در طرح جامع، طرح بلندمرتبهسازی رشت و طرح بلندمرتبهسازی بندرانزلی خبر داد.
تصویب طرح توسعه و عمران ناحیه جنوب استان همدان با تاکید بر کشاورزی، صنایع بومی و تابآوری
کاظمیان در خصوص طرح جامع ناحیه جنوب استان همدان، با اعلام اینکه این طرح در دو جلسه کمیته فنی در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ بررسی شده است، گفت: این طرح به عنوان یک طرح در مقیاس ناحیهای برای سه شهرستان جنوب استان همدان و با مشارکت نخبگان و صاحبنظران تهیه شده است.
دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری ایران با اشاره به محورهای مورد تأکید در تصویب این طرح اظهار کرد: بهرهگیری از ظرفیتهای جنوب استان همدان در حوزههایی مانند کشاورزی، باغداری، صنایع و زنجیرههای مرتبط با بخش کشاورزی و فناوری در حوزههای دارای مزیت، در کنار استفاده از ظرفیتهای قانونی از جمله ماده ۴۸ قانون برنامه هفتم برای توسعه شهرکهای صنفی، از مهمترین رویکردهای طرح است. اجرای قانون هوای پاک و الزامات ماده ۲۱ این قانون نیز از دیگر محورهای مورد تأکید در تصویب طرح به شمار میرود.
وی افزود: در این طرح، الزامات سند پدافند غیرعامل و مدیریت بحران، متناسب با سطح مطالعات و در چارچوب مصوبه سال ۱۳۹۶ شورایعالی شهرسازی و معماری، مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس، نمایش مراکز خطرزای شهری و غیرشهری، پهنههای مستعد استقرار مراکز مدیریت بحران، پیشبینی کارکردهای دوگانه اضطراری برای شبکه تأسیسات، تعیین کارکرد اراضی مدیریت بحران و همچنین خطوط انتقال انرژی و حریم آنها بر اساس استعلام از مراجع ذیربط در طرح لحاظ شده است.
وی با اشاره به اهداف اقتصادی طرح گفت: تنوعبخشی به ساختار اقتصادی، ایجاد همترازی آب و انرژی در توسعه اقتصاد محلی، پیشبینی کارکردهای دوگانه انرژی در شرایط بحران، تقویت یکپارچگی نهادی و ساختاری دستگاههای اجرایی در سطح ناحیه و اتصال بودجهریزی عملیاتی دستگاهها به پیشنهادهای طرح ناحیهای، از دیگر رویکردهای پیشبینیشده در این طرح است.
پاسخ به نیاز طرحهای مسکن حمایتی با تصویب طرحهای توسعه ناحیهای
وی با اشاره به اینکه برای اراضی مستعد و پهنههای نظامی نیز تمهیدات مناسبی در طرح پیشبینی شده است، اظهار کرد: یکی از مهمترین کارکردهای طرحهای توسعه ناحیهای، تعیین جهت و میزان گسترش شهرها است و از این رو، این طرحها میتوانند پاسخگوی نیازهای طرحهای حمایتی مسکن نیز باشند.
وی تصریح کرد: بهمنظور آنکه طرحهای توسعه ناحیهای همانند طرحهای جامع و تفصیلی مبنای تصمیمگیری نهادهای مسئول در حوزه کاربری و تراکم زمین قرار گیرند، این موضوع در سامانه کارگروه پیشبینی شده و بهعنوان یکی از مراحل فرایند بررسی در شورای برنامهریزی تعیین شده است.
تصویب طرح ویژه تفصیلی محدوده منفصل توس با تأکید بر حفاظت از اراضی کشاورزی و صیانت از عرصه تاریخی
کاظمیان همچنین از تصویب طرح ویژه تفصیلی محدوده منفصل توس در جلسه مورخ ۸ تیرماه ۱۴۰۵ شورایعالی شهرسازی و معماری ایران خبر داد و گفت: تهیه این طرح در اجرای مصوبه ۱۲ مهرماه ۱۳۹۹ شورایعالی شهرسازی و معماری و در ادامه طرح ویژه راهبردی محدوده منفصل توس انجام شده است.
به گفته وی، بر اساس مصوبه سال ۱۳۹۹، محدوده منفصل توس با وسعت یکهزار و ۸۶۳ هکتار به دو حوزه فرهنگی ـ تاریخی شامل عرصه و حریمهای تاریخی توس و حوزه شهری شامل سکونتگاههای با پیشینه روستایی، باغات و اراضی کشاورزی تقسیم شد. همچنین مقرر شده بود برای حوزه فرهنگی ـ تاریخی، «طرح ویژه حفاظت و احیا» و برای حوزه شهری، «طرح ویژه تفصیلی» تهیه و برای تصویب به شورایعالی شهرسازی و معماری ایران ارائه شود.
وی با بیان اینکه این طرح با کارفرمایی مشترک ادارهکل راه و شهرسازی خراسان رضوی و شهرداری مشهد تهیه و پس از تصویب در کمیسیون ماده ۵ شهر مشهد و شورای برنامهریزی و توسعه استان برای بررسی به شورایعالی ارسال شد، اظهار کرد: اعضای شورایعالی ضمن تأکید بر ضرورت بررسی معضل توسعه ناپایدار دشت مشهد در سطح کلان، حفاظت از آبخوان دشت مشهد، توجه به پهنههای فرونشستی، حفظ یکپارچگی اراضی کشاورزی، جلوگیری از خرد شدن اراضی و ممانعت از ایجاد باغویلاها را از مهمترین الزامات اجرای این طرح دانستند.
دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری ایران گفت: بر این اساس مقرر شد پهنههای کشاورزی حفظ شده و ضوابط و مقررات طرح با هدف جلوگیری از خرد شدن اراضی، ممانعت از ایجاد باغویلا و عدم جذب جمعیت جدید اصلاح شود. در این راستا، تأمین خدمات صرفاً برای جمعیت ساکن در هستههای سکونتی موجود و متناسب با نرخ رشد طبیعی جمعیت، با تأکید بر گزینه حداقلی، لحاظ خواهد شد و توسعه شبکه معابر بر روی اراضی کشاورزی نیز حذف میشود.
وی افزود: همچنین شبکه معابر با استفاده حداکثری از ظرفیت محور شاهنامه، انطباق با معابر موجود و حذف حداکثری مسیرهای سواره عبوری از عرصه تاریخی توس اصلاح خواهد شد.
به گفته کاظمیان، شورایعالی همچنین تشکیل کمیتهای برای نظارت بر حسن اجرای طرح ویژه تفصیلی، مدیریت آزادسازی عرصه تاریخی توس و برنامهریزی برای بهرهگیری از ظرفیت اراضی واقع در حوزه شهری بهمنظور آزادسازی عرصه تاریخی را تصویب کرد.
وی ادامه داد: با توجه به اقدامات انجامشده برای ثبت جهانی توس، بر بهرهگیری از ظرفیت «شورای احیای مجموعه فرهنگی ـ تاریخی توس» و فعالسازی آن از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز تأکید شد.
موافقت با کاربری خدماتی اراضی ۲.۵ هکتاری در شهر پرند مطابق طرح جامع
کاظمیان همچنین از بررسی مغایرت اساسی شهر جدید پرند برای تعیین کاربری ۲.۵ هکتار اراضی در طرح جامع خبر داد و گفت: شورایعالی شهرسازی و معماری در ۸ تیرماه سال جاری، در راستای اجرای تکلیف مقرر در اسناد ابلاغی طرح جامع شهر جدید پرند در زمینه تعیین کاربری ۲.۵ هکتار اراضی واقع در جنوب فاز ۳، در صورت احراز مالکیت دولت بر زمین مزبور و با توجه به رأی دادگاه تجدیدنظر استان تهران در زمینه مالکیت قطعی دولت بر زمین، با تعیین کاربری اراضی مورد نظر و تخصیص آن به خدمات شهری موافقت کرد.
تعیین پهنههای مجاز برای بلندمرتبهسازی در شهرهای رشت و بندرانزلی
دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری ایران از تصویب طرحهای بلندمرتبهسازی شهرهای رشت و انزلی خبر داد و افزود: در شهر رشت، پهنههای بلندمرتبهای که مورد تأیید قرار گرفت، عمدتاً در طرح تفصیلی مصوب شهر رشت در سال ۱۴۰۰ تعیین شده بود.
وی ادامه داد: بر همین اساس، پهنههای مجاز بلندمرتبه در این شهر ۲۶۰ هکتار است که 220 هکتار آن در طرح تفصیلی شهر رشت تعیین شده بود و ۴۲ هکتار نیز طبق این طرح بلندمرتبهسازی به پهنههای مذکور افزوده شده است.
کاظمیان با تأکید بر اینکه تعیین پهنه بلندمرتبه، مجوزی برای تغییر کاربری محسوب نمیشود، توضیح داد: در این طرح، ممنوعیت اجرا در بافتهای تاریخی، رعایت ملاحظات پدافند غیرعامل، ممنوعیت بررسی موردی طرحهای بلندمرتبهسازی در کمیسیون ماده ۵، رعایت ملاحظات زیستمحیطی و دفع فاضلاب، تعیین بستر و حریم رودخانهها و حفاظت از آنها، جمعآوری آب باران و بازچرخانی آب و همچنین ممنوعیت همجواری با مراکز نظامی مورد تأکید قرار گرفته است.
وی افزود: با توجه به اینکه یکی از مشکلات کنونی کلانشهرها و شهرهای بزرگ، عدم تأمین پارکینگ کافی برای شهروندان است، کلیه پارکینگهای مجموعههای بلندمرتبه باید در چارچوب ضوابط ملاک عمل شهر تأمین شود و در صورت عدم تأمین پارکینگ مطابق ضوابط، تراکم و سطح اشغال مصوب تا حد پارکینگهای تأمینشده تعدیل خواهد شد.
دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری ایران همچنین از تعیین و تصویب پهنههای مجاز بلندمرتبه در شهر انزلی در مساحتی حدود ۸۵ هکتار خبر داد و گفت: پهنههای بلندمرتبه در شهر انزلی بر اساس شاخصهای سلبی و ایجابی و در معابر با عرض بیش از ۳۰ متر بررسی و تعیین شده است.
کاظمیان تصریح کرد: این طرح ضمن رعایت تمامی ملاحظات، محور ساحلی را بهعنوان پهنه پیشنهادی بلندمرتبهسازی در نظر نگرفته است. همچنین در این طرح، تأکید بر معماری سبز در راستای به حداقل رساندن اثرات منفی زیستمحیطی و ایجاد ساختمانهای هماهنگ با طبیعت، رعایت فاصله جانبی، ملاحظات پدافند غیرعامل، تأمین خدمات شهری در قطعات بزرگ و حفاظت از بستر و حریم تالاب انزلی که مورد تأکید کمیته فنی بود، در شورایعالی نیز به تصویب رسید.
به گفته وی، در این طرح همانند طرح بلندمرتبهسازی شهر رشت، جمعآوری آب باران، بازچرخانی آب و استفاده از پنلهای خورشیدی مورد تأکید قرار گرفته و بهمنظور اجرای آنها، مشوقهایی از جمله تخفیف در عوارض در نظر گرفته شده است.
کاظمیان در پایان بر ضرورت مدنظر قرار دادن ملاحظات اکولوژیک و ژئوتکنیک در طراحی ساختمانهای بلندمرتبه این شهر نیز تأکید کرد.