محمدعلی ریاحی، مدیرکل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان وزارت راه و شهرسازی در گفتوگو با پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی از انتشار پیشنویس کتاب "ضابطه اجرایی طراحی و استقرار فضاهای امن و پناهگاه در ساختمانها و مجتمعهای مسکونی" با هدف دریافت نظرها، پیشنهادها و دیدگاههای کارشناسی جامعه تخصصی کشور خبر داد.
مدیرکل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان با اشاره به ضرورت ارتقای ایمنی و تابآوری ساختمانها در شرایط اضطراری و مواجهه با تهدیدات نوین، اظهار داشت: تدوین این ضابطه، اقدامی در جهت ایجاد یک چارچوب فنی، منسجم و قابل استناد برای پیشبینی، طراحی و استقرار فضاهای امن و پناهگاه در ساختمانها و مجتمعهای مسکونی است. در تهیه این سند، تلاش شده است الزامات فنی مورد نیاز و متناسب با ویژگیهای ساختمانهای مسکونی، نحوه بهرهبرداری از فضاها و ضرورت حفاظت از جان ساکنان در شرایط بحرانی، مورد توجه قرار گیرد.
ریاحی افزود: این پیشنویس در ۵ فصل و ۴ پیوست پشتیبان تدوین شده است و موضوعاتی از جمله مبانی و کلیات طراحی، ضوابط مکانیابی و استقرار فضاهای امن، الزامات معماری و سازهای، ملاحظات اجرایی، تأسیسات و تجهیزات موردنیاز، الزامات بهرهبرداری و نگهداری، تمهیدات ایمنی و الزامات مرتبط با اجزای پیرامونی و پوسته ساختمان را در بر میگیرد. پیوستهای پشتیبان این ضابطه نیز با هدف تبیین تفصیلی ضوابط و معیارهای فنی موردنیاز برای استفاده طراحان، مجریان و ناظران تهیه شده است.
وی با تأکید بر اهمیت توجه به اجزای خارجی ساختمان در طراحی فضاهای امن و پناهگاه، گفت: در ساختمانها و مجتمعهای مسکونی، یکی از موضوعات اساسی در کاهش آسیبپذیری، عملکرد پوسته خارجی ساختمان در برابر موج انفجار است. جدارههای خارجی، نما، پنجرهها، شیشهها، بازشوها و سایر اجزای غیرسازهای پیرامونی، نخستین اجزایی هستند که در معرض آثار مستقیم موج انفجار قرار میگیرند و عدم توجه به الزامات طراحی، اجرا و مهار مناسب آنها میتواند مخاطرات جدی برای ساکنان ایجاد کند. همچنین، با توجه به ابلاغ کتاب راهنمای طراحی و اجرای اجزای غیرسازهای این دو سند در کنار یکدیگر، مجموعهای منسجم از الزامات مرتبط با ارتقای ایمنی، کاهش آسیبپذیری و افزایش تابآوری ساختمانها را تشکیل میدهند و یکدیگر را تکمیل میکنند.
وی ادامه داد: بر این اساس، در تدوین این ضابطه تلاش شده است ملاحظات مرتبط با ایمنی پوسته خارجی ساختمان، بازشوها و شیشهها، کاهش خطر پرتابشدگی اجزا و نحوه پیشبینی تمهیدات حفاظتی متناسب، مورد توجه قرار گیرد. این رویکرد صرفاً ناظر بر شرایط ناشی از موج انفجار نیست؛ بلکه توجه اصولی به پیوستگی، مهار، پایداری و ایمنی اجزای پیرامونی ساختمان، در ارتقای عملکرد بنا در برابر سایر مخاطرات از جمله زلزله نیز مؤثر خواهد بود.
مدیرکل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان تصریح کرد: تجربه نشان داده است بخش قابلتوجهی از آسیبها در حوادث، صرفاً ناشی از آسیب عناصر اصلی سازهای نیست، بلکه شکست شیشهها، تخریب نما، سقوط اجزای غیرسازهای، آسیب به بازشوها و اختلال در عملکرد اجزای پیرامونی ساختمان میتواند مخاطرات ثانویه قابلتوجهی ایجاد کند. از اینرو، لحاظکردن الزامات ایمنی در طراحی پوسته و اجزای غیرسازهای ساختمان، علاوه بر ارتقای ایمنی در شرایط تهدید، به افزایش تابآوری عمومی ساختمان و کاهش خسارات ناشی از زلزله و سایر حوادث نیز کمک میکند.
ریاحی با اشاره به پشتوانه کارشناسی تدوین این سند، اظهار کرد: پیشنویس حاضر حاصل جلسات و بررسیهای کارشناسی در کارگروه تخصصی دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان است. در این فرآیند، از تجارب و درسآموختههای حاصل از جنگ تحمیلی سوم و همچنین تجربههای میدانی حاصل از جنگ ۱۲ روزه، مطالعات فنی، بازدیدهای میدانی، دیدگاههای صاحبنظران و نیز تجارب همکاران سازمان پدافند غیرعامل،حوزه مدیریت بحران شهرداری تهران و سایر دستگاهها و نهادهای مرتبط استفاده شده است تا متن ضابطه از جنبههای فنی، اجرایی و بهرهبرداری، پاسخگوی نیازهای واقعی کشور باشد.
وی افزود: بهرهگیری از خرد جمعی و ظرفیت نهادهای تخصصی، بهویژه در موضوعاتی که با ایمنی جان شهروندان و تابآوری محیطهای مسکونی ارتباط مستقیم دارد، ضرورتی اجتنابناپذیر است. بر همین مبنا، انتشار پیشنویس حاضر برای دریافت نظرهای تخصصی، بخش مهمی از فرآیند تدوین و نهاییسازی این ضابطه محسوب میشود.
مدیرکل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان با دعوت از استادان دانشگاه، پژوهشگران، مهندسان، سازمانهای نظام مهندسی ساختمان، دستگاههای اجرایی، متخصصان مدیریت بحران، طراحان، مجریان و دیگر فعالان حوزه ساختمان، توضیح داد: از همه صاحبنظران دعوت میشود متن پیشنویس را بررسی کرده و دیدگاهها، پیشنهادها و نظرات کارشناسی خود را به همراه مستندات و دلایل فنی ارائه کنند. بیتردید، مشارکت فعال جامعه علمی و حرفهای کشور میتواند به غنای فنی، قابلیت اجرا و اثربخشی هرچه بیشتر این ضابطه کمک کند.
ریاحی خاطرنشان کرد: نظرات و مستندات دریافتی، پس از جمعبندی و بررسی در کارگروه تخصصی، در فرآیند بازنگری و نهاییسازی سند مورد استفاده قرار خواهد گرفت و نسخه نهایی ضابطه پس از طی مراحل تصویب، برای ابلاغ و اجرا منتشر میشود. راهبرد اصلی دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان، ارتقای ایمنی هموطنان، کاهش آسیبپذیری ساختمانها و افزایش تابآوری کالبدی شهرها در برابر مخاطرات و شرایط اضطراری است.
پیشنویس ضابطه اجرایی طراحی و استقرار فضاهای امن و پناهگاه در ساختمانها و مجتمعهای مسکونی، برای دریافت نظرهای تخصصی از طریق لینک زیر در دسترس است:
https://inbr.ir/۴۵۵۶۶۷۷/
گفتنی است، مهلت ارسال نظرها و پیشنهادهای کارشناسی نیز تا ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ تعیین شده است.