شناسهٔ خبر: 229968 - سرویس مسکن و شهرسازی

مدیرکل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان:

بهره‌وری صنعت ساختمان نیازمند تغییر ساختارها و فرایندهاست

محمد علی ریاحی مدیرکل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان وزارت راه و شهرسازی گفت: مشکل اصلی صنعت ساختمان، بهره‌وری است و برای رفع آن باید نگرش، ساختارها و فرایندهای موجود تغییر کند.

به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، روز پنجشنبه ۲۹ مرداد، پنل آینده فناوری در ساختمان از نو آوری تا بهره‌وری در بیست و ششمین نمایشگاه بین المللی صنعت ساختمان در سالن خلیج فارس بیست و ششمین نمایشگاه بین المللی صنعت ساختمان برگزار شد. 

محمدعلی ریاحی در این نشست تخصصی صنعت ساختمان اظهار کرد: هر جا موضوع بهره‌وری مطرح می‌شود، تلاش می‌کنم در آن حضور داشته باشم، مطالعه کنم و درباره آن بیاندیشم؛ زیرا مشکل ما بهره‌وری است و مشکل بزرگ‌تر این است که هنوز فهم مشترکی از بهره‌وری نداریم.

وی افزود: بهره‌وری یا «پروداکتیویتی» از دو جزء کارایی و اثربخشی تشکیل شده است؛ کارایی یعنی کار را درست انجام دهیم و اثربخشی یعنی کار درست را انجام دهیم. مشکل ما در همین فهم مشترک است و خوش‌بینانه، بسیاری از کارهای نادرست را به‌درستی انجام می‌دهیم.

قوانین بیشتر، الزاماً بهره‌وری بیشتر نیست

ریاحی در ادامه با مطرح کردن این سوال "اگر کار نادرستی را انتخاب کنیم و آن را به بهترین شکل انجام دهیم،آیا باید امتیاز عملکردی بگیریم؟" گفت: در حوزه مقررات ملی و کنترل ساختمان نیز ممکن است تدوین و اجرای مقررات متعدد، عملکرد دستگاه را بالا نشان دهد، اما همین قوانین می‌توانند موجب قفل شدن امور شوند و در نهایت کار درستی نباشند.

مدیرکل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان افزود: ما بسیار بیشتر از نیاز، قوانین و مقررات داریم و گاهی همین مقررات باعث می‌شوند خروجی کار نادرست باشد، در حالی که آن را به بهترین نحو انجام می‌دهیم. بنابراین اگر بر اساس بهره‌وری پروژه‌ای را متوقف، طرحی را اصلاح یا قانونی را حذف کنیم، اتفاقاً باید نمره بهره‌وری بالایی بگیریم.

وی تأکید کرد: ابتدا باید کار درست را انتخاب کنیم و سپس آن را به نحو درست انجام دهیم؛ این مفهوم بهره‌وری است و برای تحقق آن به تغییر نگرش و تغییر پارادایم نیاز داریم.

تغییر ساختار مدیریت ساختمان ضروری است

ریاحی گفت: در گذشته وزارتخانه‌های مختلف متولی بخش‌هایی از ساختمان بودند، اما هیچ‌کس به‌طور کامل خود را متولی صنعت ساختمان نمی‌دانست؛ زیرا در صورت بروز مشکل، مسئولیت متوجه آن دستگاه می‌شد. از سوی دیگر، هیچ وزارتخانه‌ای نیز همه اختیارات و مسئولیت‌ها را در اختیار نداشت، در حالی که مسئولیت باید به موازات اختیار باشد.

تدوین طرح جامع مدیریت صنعت ساختمان

مدیرکل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان در ادامه بیان کرد: طرح جامع مدیریت صنعت ساختمان قرار نیست صرفاً یک طرح جدید در کنار طرح‌های قبلی باشد؛ بلکه باید با تغییر نگرش، ساختار و فرایندها، ایجاد مدیریت یکپارچه و پوشش کل چرخه عمر ساختمان، زمینه انتخاب کار درست و افزایش بهره‌وری در صنعت ساختمان را فراهم کند.

وی در ادامه بیان کرد: این رویکرد با گزارش‌های منتشرشده درباره طرح جامع نیز همخوان است. در آنها نیز بر صنعتی‌سازی، فناوری‌های نوین، توسعه پایدار، بهره‌وری انرژی و هماهنگی میان سیاست‌ها و دستگاه‌های مختلف تأکید شده است.

ریاحی گفت: طرح‌های مختلفی در وزارتخانه‌ها، دستگاه‌ها و مجموعه وزارت راه و شهرسازی در حال اجراست که ممکن است با یکدیگر هم‌پوشانی، تداخل یا تضاد داشته باشند و هر کدام با سبک متفاوتی نوشته شده باشند.

به گفته وی؛  شجاعتی که وزیر راه و شهرسازی داشتند این بود که وزارت راه و شهرسازی را به‌عنوان متولی امر صنعت ساختمان پذیرفتند و مأموریت تدوین طرح جامع مدیریت صنعت ساختمان را به بنده دادند؛ طرحی که کل چرخه عمر ساختمان، از تولید مصالح و معدن تا طراحی، ساخت، بهره‌برداری و بازیافت را در نظر می‌گیرد.

مدیرکل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان اظهار کرد: حدود سه ماه و نیم است که حکم این مسئولیت را دریافت کرده‌ام و تدوین طرح نیز آغاز شده و چارچوب پلتفرم آن را طراحی کرده‌ایم.

برای اولین بار استفاده از استاندارد جهانی برای طرح‌نویسی

ریاحی ادامه داد: یکی از مشکلات ما این است که طرح‌نویسی را به‌درستی انجام نمی‌دهیم. طرح‌های مختلف و بی‌شماری تدوین شده که در کتابخانه‌ها باقی مانده‌اند. نگاه ما پروژه‌ای بوده است؛ برای نمونه در طرح‌هایی مانند مسکن مهر، صرفاً ساختمان را دیده‌ایم و تأسیسات زیربنایی و روبنایی، رفاه، مدرسه، هویت و شهرسازی را به‌طور کامل در نظر نگرفته‌ایم.

وی افزود: برای نخستین بار از یک استاندارد جهانی برای طرح‌نویسی استفاده کردیم و از MSP و «Managing Successful Programmes» سازمان OGC انگلستان که استاندارد طرح ارائه کرده است، بهره گرفتیم تا طرح جامع مدیریت صنعت ساختمان قابلیت اجرا داشته باشد.

تاب‌آوری و صنعتی‌سازی در طرح جامع

ریاحی هدف این  طرح نهایی را تشریح کرد و گفت: هدف ما آن است که طرح نهایی کار نادرست را انتخاب نکرده باشد، قوانین آن سازندگان را دچار مشکل نکند و موجب قفل شدن امور نشود. از طرفی همه حوزه‌های مرتبط با صنعت ساختمان باید مانند نخ تسبیح به یکدیگر متصل شوند.

وی با بیان اینکه در طرح جامع مدیریت صنعت ساختمان یک چتر مفهومی بر تمام حوزه‌ها قرار داده‌ایم تا زیرمفهوم‌ها ممیزی شوند و ابتدا کار درست انتخاب شود، افزود: توسعه پایدار نیز یکی از شاخص‌هاست که مسائل اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی را دربرمی‌گیرد. امنیت و پدافند نیز در نظر گرفته شده است.

مدیرکل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان اظهار کرد: تاب‌آوری نیز به‌عنوان شاخص دیگری مورد توجه قرار گرفته است. جنگ باعث شد برخی فرایندهای ما تغییر کند و کوتاه شود که نشان‌دهنده شکنندگی است؛ بنابراین صنعت ساختمان باید نه‌تنها تاب‌آور باشد، بلکه بتواند حتی بهتر از قبل عمل کند.

وی صنعتی‌سازی نیز از شاخص‌های  اینطرح برشمرد و گفت: البته صنعتی‌سازی به مفهوم واقعی آن، نه اینکه صرفاً یک سازه را بسازیم و آن را صنعتی بدانیم. کل چرخه ساختمان باید صنعتی‌سازی شود.

محورهای تحول در صنعت ساختمان

ریاحی گفت: تحول در فناوری در بخش ساخت، مصالح و فناوری‌های نرم مانند دوقلوی دیجیتال و اینترنت اشیا، تحول در صنعتی‌سازی، بهره‌وری منابع و مدیریت انرژی، سرمایه انسانی و صلاحیت‌های حرفه‌ای، اقتصاد، سرمایه‌گذاری و تأمین مالی، قوانین و مقررات و نظام حکمرانی و مدیریت یکپارچه، محورهای این طرح هستند.

وی تأکید کرد: مهم‌ترین موضوع، مدیریت یکپارچه و تغییر ساختار و فرایند است؛ همان نخ تسبیحی که باید همه این حوزه‌ها را کنار یکدیگر قرار دهد. لذا بدون تغییر ساختارها و فرایندهای صنعت ساختمان، قادر به حل مسائلی که همین ساختارها و فرایندها ایجاد کرده‌اند، نخواهیم بود.