به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، اصفهان برای بسیاری از مردم جهان، پیش از آنکه یک مقصد شهری باشد، یک نام است؛ نامی که با تاریخ، معماری، فرهنگ و تمدن ایران گره خورده است. اکنون طرح جامع جدید شهر تلاش کرده است این سرمایه تاریخی و فرهنگی را به یکی از محورهای توسعه آینده اصفهان تبدیل کند؛ توسعهای که در آن گردشگری نه یک فعالیت جانبی، بلکه بخشی از تصویر اصفهان ۱۴۲۰ است.
در سند راهبردی طرح جامع، گردشگری و آوازه شهری به عنوان یکی از موضوعات راهبردی مورد توجه قرار گرفته و برای افزایش جذب گردشگران داخلی و بینالمللی، مجموعهای از سیاستها و راهبردها پیشبینی شده است.
از شهر تاریخی تا مقصد گردشگری
یکی از اهداف طرح جامع، افزایش جذب گردشگر داخلی و بینالمللی از طریق تنوعبخشی به مبدأ سفرهاست.
برای تحقق این هدف، توسعه گردشگری رویداد، استفاده از ظرفیت رویدادهای مشترک با کشورهای مختلف، توسعه همکاریهای بینالمللی و تقویت ارتباط اصفهان با شبکههای گردشگری مورد توجه قرار گرفته است.
این رویکرد تلاش میکند اصفهان را از یک مقصد صرفاً تاریخی فراتر ببرد و ظرفیتهای متنوع شهر را در معرض گردشگران داخلی و خارجی قرار دهد.
به این ترتیب، میراث تاریخی و معماری همچنان یکی از پایههای اصلی گردشگری اصفهان باقی میماند؛ اما در کنار آن، رویدادها، موزهها، گردشگری سلامت، ورزش، اکوتوریسم و سایر گونههای گردشگری نیز میتوانند به تنوع سبد گردشگری شهر کمک کنند.
گردشگری فقط دیدن نیست؛ ماندن است
یکی از نکات قابل توجه در سیاستهای طرح جامع، توجه به افزایش مدت ماندگاری گردشگران در اصفهان است.
برای تحقق این هدف، توسعه و معرفی مسیرهای گردشگری شهری با قابلیتهای ویژه، توسعه موزهها و موزههای موضوعی، برگزاری نمایشگاهها و رویدادها در موزهها و توسعه گونههای متنوع گردشگری از جمله گردشگری ورزشی، ساحلی و اکوتوریسم مورد توجه قرار گرفته است.
منطق این رویکرد آن است که اصفهان نباید صرفاً مقصدی برای یک بازدید کوتاه یا توقف میانراهی باشد؛ بلکه باید بتواند مجموعهای متنوع از تجربهها را برای گردشگران فراهم کند تا مدت حضور آنها در شهر افزایش یابد.
در واقع، افزایش ماندگاری گردشگر میتواند از طریق پیوند دادن جاذبههای تاریخی با رویدادها، موزهها، مسیرهای گردشگری و گونههای جدید گردشگری دنبال شود.
موزهها؛ حافظهای که باید زنده بماند
در طرح جامع جدید، موزه صرفاً محلی برای نگهداری آثار تاریخی نیست.
توسعه موزهها و موزههای موضوعی، برگزاری نمایشگاهها و رویدادها در موزهها و زنده نگه داشتن موزهها از طریق برنامههای متنوع، از جمله سیاستهای مورد توجه در این بخش است.
این نگاه میتواند موزهها را از مقاصدی ثابت به بخشی فعال از زندگی فرهنگی و گردشگری شهر تبدیل کند؛ بهگونهای که علاوه بر حفظ و معرفی میراث تاریخی، به جذب گردشگر و افزایش مدت ماندگاری او نیز کمک کنند.
گردشگری در خدمت اقتصاد شهر
غلامرضا کاظمیان، دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری ایران، در تشریح طرح جامع اصفهان، توسعه گردشگری را یکی از محورهای مهم طرح دانسته و تأکید کرده است که گردشگری، بهویژه در سطح ملی و بینالمللی، میتواند یکی از منابع اصلی توسعه اقتصادی و ارتقای معیشت شهر باشد.
بر این اساس، گردشگری در طرح جامع صرفاً با نگاه فرهنگی دنبال نشده و ظرفیت اقتصادی آن نیز مورد توجه قرار گرفته است.
هدف آن است که میان ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی اصفهان و فعالیتهای اقتصادی و فرصتهای جدید برای شهر و شهروندان پیوند برقرار شود؛ از توسعه خدمات گردشگری و رویدادها گرفته تا تقویت صنایع دستی و صنایع خلاق.
توسعه گردشگری بدون فاصله گرفتن از هویت اصفهان
افزایش گردشگر، اگر بدون توجه به هویت و کیفیت زندگی جامعه میزبان دنبال شود، میتواند خود به یک چالش برای شهر تبدیل شود.
کاظمیان بر همین اساس تأکید کرده است که توسعه گردشگری باید در تعامل و همافزایی با هویت فرهنگی و اجتماعی اصفهان انجام شود تا میان گردشگران و شهروندان تعارض ایجاد نشود.
در این نگاه، گردشگری زمانی میتواند به یک مزیت پایدار برای اصفهان تبدیل شود که هم شهروندان از منافع اقتصادی و اجتماعی آن بهرهمند شوند و هم هویت تاریخی و فرهنگی شهر حفظ و تقویت شود.
بنابراین، هدف طرح جامع صرفاً افزایش تعداد گردشگران نیست؛ بلکه ایجاد الگویی از گردشگری است که با ویژگیهای اجتماعی، فرهنگی و محیطی اصفهان سازگار باشد.
اصفهان؛ از میراث تاریخی تا اقتصاد خلاق
چشمانداز اصفهان ۱۴۲۰، گردشگری را در کنار اقتصاد مبتنی بر علم و فناوری، صنایع خلاق و صادرات صنایع دستی قرار داده است.
در این تصویر، اصفهان علاوه بر جایگاه تاریخی خود، بهعنوان مقصد مهم گردشگری فرهنگی، سلامت و آرامش در منطقه شناخته میشود و در کنار توسعه اقتصادی مبتنی بر علم و فناوری، صنایع خلاق و صادرات صنایع دستی نیز تقویت خواهند شد.
این پیوند میان گردشگری، صنایع خلاق و صنایع دستی میتواند ظرفیتهای فرهنگی اصفهان را به فرصتهای اقتصادی جدید تبدیل کند و ارزش افزوده بیشتری برای بخشی از میراث و توانمندیهای بومی شهر ایجاد کند.
آوازه شهری؛ سرمایهای برای آینده
در طرح جامع جدید، گردشگری با مفهوم «آوازه شهری» نیز پیوند خورده است.
افزایش مخاطبان بینالمللی، معرفی اصفهان به عنوان مقصد گردشگری و تقویت ارتباطات ملی و بینالمللی، بخشی از سیاستهایی است که برای ارتقای جایگاه شهر مورد توجه قرار گرفته است.
در چشمانداز طرح نیز اصفهان آینده، شهری با حضور پررنگتر در شاخصهای بینالمللی و مقصد مهم گردشگری فرهنگی، سلامت و آرامش در منطقه تصویر شده است.
از این منظر، «آوازه شهری» صرفاً به شناختهشدن نام اصفهان محدود نمیشود؛ بلکه قرار است اعتبار تاریخی و فرهنگی شهر به ظرفیتهایی برای جذب گردشگر، سرمایه، فعالیتهای اقتصادی و تعاملات بینالمللی تبدیل شود.
اصفهان ۱۴۲۰؛ وقتی میراث به آینده پیوند میخورد
طرح جامع جدید، گردشگری را نه صرفاً به معنای افزایش تعداد مسافران، بلکه بهعنوان مجموعهای از سیاستها برای افزایش جذب گردشگر، افزایش ماندگاری، توسعه مسیرهای گردشگری، تقویت موزهها، گسترش گونههای متنوع گردشگری و ارتقای آوازه شهری دنبال میکند.
در این نگاه، گذشته اصفهان تنها میراثی برای حفاظت نیست؛ بلکه میتواند بخشی از سرمایه توسعه آینده شهر باشد.
اصفهان ۱۴۲۰ قرار است شهری باشد که در آن تاریخ و فرهنگ، گردشگری و اقتصاد و هویت و توسعه در کنار یکدیگر قرار گیرند؛ شهری که بتواند سرمایه تمدنی خود را به فرصتهای تازه برای زندگی و اقتصاد شهروندان تبدیل کند.
با این حال، آینده گردشگری اصفهان تنها به جاذبههای داخل محدوده شهری وابسته نیست. شهرهای پیرامونی، شبکه سکونتگاهی و ارتباطات منطقهای نیز در شکلدهی به آینده این کلانشهر نقش دارند.
در قسمت هفتم پرونده «اصفهان ۱۴۲۰» با عنوان «اصفهان و شهرهای پیرامونی؛ یک آینده مشترک»، جایگاه نجفآباد، خمینیشهر، زرینشهر و دیگر سکونتگاههای پیرامونی در ساختار فضایی و توسعه آینده اصفهان بررسی خواهد شد.