به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، شورایعالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه ۱۹ مرداد ماه ۱۴۰۵، مصوبه ۲۰ دی ماه ۱۴۰۴ شورای برنامهریزی و توسعه استان اصفهان درباره مرحله اول طرح جامع شهر اصفهان با موضوع تدوین سند دستور کار را بررسی و تصویب کرد.
این بررسی با توجه به صورتجلسه ۲۴ خرداد ماه ۱۴۰۵ کمیته فنی شماره یک انجام شد و اعضای شورایعالی با تأکید بر ضرورت تکمیل مطالعات، برخی ضعفهای موجود در مطالعات طرح را مورد توجه قرار دادند.
از جمله مهمترین این موارد، توقف پیشنهادهای طرح در سطح راهبرد و سیاست و نبود پیشنهادهای مصداقی و مشخص در نظامات مختلف، کمتوجهی به نواحی ۲۲ گانه منفصل شهر اصفهان و چالشهای آنها، توجه ناکافی به ظرفیت شهرهای جدید اقماری از جمله بهارستان، فولادشهر و مجلسی، نبود برنامه مسکن به عنوان زیربنای پیشنهادهای کالبدی و همچنین ضعف مطالعات در حریم شهر از نظر تشخیص مسائل و ارائه راهکار عنوان شده است.
بر این اساس، علاوه بر تصویب کلی مرحله «دستور کار»، مقرر شد برای جلوگیری از طولانیتر شدن فرآیند تهیه طرح جامع، اسناد دستور کار در قالب اسناد سیاستگذاری در ۹ نظام به همراه دو سند سازمان فضایی محدوده و حریم تکمیل شود و پس از تأیید کمیته فنی، برای تدوین مرحله دوم و نهایی طرح به استان ابلاغ شود.
همچنین با توجه به همسویی جمعیت مصوب شورای برنامهریزی و توسعه استان با سیاستهای فرادست آمایشی و مطالعات منابع آب، جمعیت ۲ میلیون و ۲۳۶ هزار نفر برای افق سال ۱۴۲۰، عیناً مورد تصویب قرار گرفت.
تأکید بر مدیریت منابع آب، محیط زیست و زیرساختهای حیاتی اصفهان
در بخش اصلاحات اسناد راهبردی ۹ گانه طرح، مقرر شد برای امکان ارزیابی و تحققپذیری راهبردها و سیاستها، نحوه اعمال و مصادیق مکانی و فضایی هر سیاست نیز در کنار راهبرد و سیاست مشخص شود تا از تبدیل طرح به فرآیندی سهمرحلهای و طولانیتر شدن آن جلوگیری شود.
یکی از مهمترین تصمیمات، تلفیق دو موضوع راهبردی «محیط زیست» و «آب و زایندهرود» در قالب نظام محیط زیست تابآور است. بر اساس این مصوبه، لازم است با رویکردی واقعگرایانه، سیاست افزایش مرحلهای و تدریجی تعداد روزهای جریان آب زایندهرود با هدف بلندمدت دستیابی به جریان پایدار رودخانه، متناسب با منابع آب قابل اتکا، شرایط هیدرولوژیک هر سال و تصمیمات مراجع فرادست از جمله شورای عالی آب، در طرح پیشبینی شود.
همچنین بر ضرورت توجه بیشتر به تهدیدهای زیستمحیطی حریم شهر، کنترل بارگذاری، جلوگیری از تخریب باغات به ویژه در جنوب شرق اصفهان و کنترل استقرار فعالیتهای مازاد تأکید شده است.
بر اساس این مصوبه، حداقل هفت مادی ثبتشده شهر اصفهان باید به عنوان کریدورهای محیطزیستی در سند طرح منعکس شوند و سیاستها و اقدامات اجرایی متناظر با آنها در مراحل بعدی ارائه شود. همچنین روند فزاینده ساختوسازهای ویلایی غیرمجاز در جنوب شرق اصفهان و طرفین رودخانه به عنوان یکی از مسائل کلان زیستمحیطی باید مورد بررسی قرار گیرد.
در همین چارچوب، انسداد چاههای غیرمجاز، حذف اضافهبرداشت از چاههای کشاورزی مجاز از طریق نصب کنتورهای هوشمند، ممنوعیت نصب پنلهای خورشیدی در ویلاهای غیرمجاز و جایگزینی پساب با چاههای مورد استفاده برای آبیاری فضای سبز در دستور کار قرار گرفته است.
همچنین با توجه به برابری تقریبی کسری مخزن آبخوان اصفهان با میزان مصرف آب فضای سبز شهری، مقرر شد سیاست خشکمنظری و حذف تدریجی گونههای گیاهی پرمصرف مانند چمن، به ویژه در فضای سبز شهری، به عنوان یک سیاست مؤکد در سند طرح جامع درج شود.
در نظام زیرساختهای حیاتی و انرژی نیز مقرر شد راهبردها و سیاستها علاوه بر محدوده اصلی شهر، به حریم و به ویژه نواحی ۲۲ گانه منفصل شهری تسری پیدا کند و کاستیهای مطالعاتی موجود در این حوزه برطرف شود.
بازنگری شبکه حملونقل و توجه ویژه به بافت تاریخی و حریم شهر
در نظام حملونقل و جابهجایی، تکمیل اسناد مربوط به نحوه عملکرد شبکه حملونقل ترافیکی و عمومی در ارتباط با نواحی منفصل شهری و شهرهای جدید اقماری مورد تأکید قرار گرفت.
همچنین مقرر شد رویکرد توسعه مبتنی بر حملونقل عمومی از طریق گونهبندی ایستگاهها و کانونهای حملونقلی، تعیین مقیاس و مأموریت عملکردی آنها و سیاستهای بارگذاری و تراکمی پیرامون این کانونها در سند لحاظ شود. در این میان، ایستگاههای صفه و کاوه به دلیل برخورداری از دسترسی همزمان به شبکه شهری، برونشهری و ریلی، باید در بالاترین سطح سلسلهمراتب کانونهای حملونقلی طبقهبندی شوند.
انعکاس ایستگاه راهآهن موجود، راهآهن سریعالسیر تهران–قم–اصفهان و ایستگاههای قطار حومهای موجود و در دست مطالعه در ارتباط با شبکه حملونقل عمومی شهر نیز از دیگر الزامات تعیینشده در این بخش است. همچنین جانمایی رینگ ریلی اتصالدهنده دو ایستگاه راهآهن موجود و سریعالسیر، ترجیحاً در مجاورت رینگ چهارم اصفهان، بررسی اتصال خط یک مترو از ایستگاه کاوه به ایستگاه راهآهن سریعالسیر و انعکاس نحوه عبور رینگ چهارم از اراضی راهآهن در جنوب شهر در اسناد طرح مورد تأکید قرار گرفت.
در حوزه پدافند غیرعامل و مدیریت بحران نیز با توجه به تمرکز فعالیتهای اقتصادی، نظامی، لجستیکی و انرژی در اصفهان، مقرر شد مشاور با تقویت گروه پدافندی خود و بهرهگیری از کارشناسان ذیصلاح، سند مستقلی با عنوان نظام پدافند غیرعامل و مدیریت بحران تدوین کند و پس از تأیید سازمان پدافند غیرعامل، خروجیهای آن در سایر نظامهای طرح نیز منعکس شود.
در بخش حکمروایی شهری، مدیریت منسجم بافت تاریخی اصفهان از طریق پیشبینی یک یا دو منطقه مستقل شهرداری و تشکیل شورای بینبخشی با حضور نمایندگان استانداری، میراث فرهنگی، شورای شهر، اداره کل راه و شهرسازی و حداقل سه نفر از نخبگان شهر مورد تأکید قرار گرفته است. این شورا باید با اختیار نظارتی کافی، نحوه اعمال سیاستهای صیانتی و حفاظتی بافت تاریخی را پایش کند.
در نظام اقتصاد نوین نیز مقرر شد سطح سوم نحوه اعمال و مصادیق مکانی و فضایی سیاستها تکمیل شود و هرگونه پیشنهاد برای جابهجایی، تغییر فعالیت یا ارتقا و پالایش عملکردی در عرصههای نظامی و دفاعی موجود، منوط به تأیید اداره کل منطقهای وزارت دفاع باشد.
در نظام میراث تاریخی، گردشگری و آوازه شهری نیز بر یکپارچهسازی موضوعات مرتبط با بافت تاریخی، آثار ثبتشده ملی و جهانی و حریم آثار تاریخی تأکید شده است. همچنین با توجه به جایگاه اصفهان بهعنوان شهر جهانی صنایع دستی یونسکو، مقرر شد عنوان صنایع دستی از صنایع خلاق تفکیک و جایگاه آن به صورت مشخص در اسناد طرح منعکس شود.
توجه به ظرفیتهای میراثی و گردشگری حریم شهر از جمله کوه آتشگاه، روستاها و نواحی منفصل، محدودههای طرفین رودخانه در جنوب شرق و ناژوان نیز از دیگر موارد مورد تأکید شورایعالی شهرسازی و معماری ایران است.
در نظام سرمایه اجتماعی نیز مقرر شد راهبردها و سیاستها علاوه بر محدوده اصلی شهر، به حریم و نواحی ۲۲گانه منفصل شهری تسری پیدا کند.
در نظام فضا و کالبد شهری نیز با توجه به محدودیتهای توسعه و شرایط جمعیتی، بر ضرورت بررسی دقیق ظرفیت کالبدی شهر تأکید شد. بر اساس مصوبه، با توجه به اینکه در افق طرح تنها حدود ۲۳۰ هزار نفر به جمعیت اصفهان افزوده خواهد شد و با وجود سه شهر جدید اقماری و اختلاف قابل توجه میان تراکم ساختمانی موجود و تراکم مصوب طرح تفصیلی، سیاست عدم توسعه محدوده و کفایت محدوده کالبدی فعلی شهر باید بهصراحت در سند درج شود.
همچنین با توجه به قرارگیری بخش قابل توجهی از عرصه شمالی شهر در پهنههای در معرض فرونشست، تعدیل تراکم ساختمانی در این محدوده در سطحی کمتر یا مساوی با طرح تفصیلی فعلی مورد تأکید قرار گرفت.
شورایعالی همچنین بر تدوین چارچوبهای کلی برای پهنهها و محورهای مستعد بلندمرتبهسازی با لحاظ ملاحظات مختلف و بدون افزایش تراکم ساختمانی در این مرحله تأکید کرد.
در خصوص ناژوان نیز با توجه به برخی گرایشها برای تبدیل تمام یا بخشی از این عرصه به الگوی باغویلایی، مقرر شد راهبردهای صریح برای جلوگیری از تحقق این ایده و حفظ کارکرد فعلی ناژوان بر اساس طرح مصوب شورایعالی در اسناد درج شود.
در نهایت، ضمن مخالفت با توسعه حریم در خارج از مرز شهرستان و بخش، مقرر شد توسعه بیشتر حریم شهر در سمت جنوب شرق با هدف افزایش نظارت بر ساخت و سازهای رو به گسترش خارج از روستاها و در طرفین رودخانه در سند منعکس شود. همچنین با توجه به حریم اخیرالتصویب شهر جدید بهارستان، حریم کلانشهر اصفهان در این محدوده باید با حریم شهر جدید بهارستان منطبق و یکپارچه شود.