به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، طرح جامع جدید اصفهان، تقویت فعالیتهای برتر، دانشمحور و گردشگری را در کنار ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و صنایع خلاق دنبال میکند؛ رویکردی که میخواهد میان مزیتهای موجود شهر و الزامات اقتصاد آینده پیوند برقرار کند.
آینده یک شهر تنها با خیابانها، ساختمانها و جمعیت آن ساخته نمیشود؛ اقتصاد شهر نیز باید بتواند خود را با شرایط جدید، ظرفیتهای بومی و فرصتهای پیشرو هماهنگ کند.
این موضوع برای اصفهان اهمیت بیشتری دارد؛ شهری که همزمان از ظرفیتهای تاریخی و گردشگری، دانشگاهها و مراکز علمی، صنایع دستی و فعالیتهای اقتصادی متنوع برخوردار است و در عین حال با محدودیتهای محیطزیستی و منابع طبیعی مواجه است.
طرح جامع جدید اصفهان تلاش کرده است این ظرفیتها را در قالب تصویری تازه از اقتصاد شهر کنار یکدیگر قرار دهد؛ تصویری که در آن فعالیتهای برتر، دانشمحور، گردشگری و صنایع خلاق جایگاه ویژهای دارند.
اقتصادی متناسب با ظرفیتهای شهر
یکی از احکام استخراجشده در فرآیند تهیه طرح جامع، بر جذب و استقرار فعالیتهای برتر و بهویژه فعالیتهای کلانشهرگرا در اصفهان تأکید دارد. در کنار آن، استقرار فعالیتهای دانشمحور در محدوده و حریم شهر و پرهیز از تمرکز فعالیتهای صنعتی و کارگاهی آلاینده نیز مورد توجه قرار گرفته است.
این رویکرد تلاش میکند میان نوع فعالیتهای اقتصادی و ظرفیتهای محیطی و فضایی شهر تناسب ایجاد کند؛ به این معنا که توسعه اقتصادی اصفهان با ساختار فضایی، شرایط محیطزیستی و جایگاه کلانشهری آن هماهنگ باشد.
در این نگاه، مسئله صرفاً افزایش تعداد فعالیتهای اقتصادی نیست؛ بلکه نوع فعالیت، کیفیت آن و ارزشی که برای شهر ایجاد میکند نیز اهمیت دارد.
اصفهان؛ مرکز فعالیتهای برتر
در چشمانداز طرح جامع، تقویت نقش اصفهان بهعنوان یک کلانشهر منطقهای و مرکز فعالیتهای برتر مورد توجه قرار گرفته است.
ارتقای نظام فعالیت و خدمات شهر، جذب فعالیتهای برتر و استقرار فعالیتهای دانشمحور از جمله محورهایی است که در احکام اقتصادی طرح دنبال میشود.
این رویکرد میتواند زمینه تقویت جایگاه اصفهان در مقیاس منطقهای را فراهم کند؛ بدون آنکه این تقویت الزاماً به معنای گسترش کالبدی و افزایش مرزهای شهر باشد.
به بیان دیگر، قرار است وزن اقتصادی اصفهان بیش از آنکه از توسعه فیزیکی شهر ناشی شود، از ارتقای کیفیت و ارزش فعالیتهای مستقر در آن شکل بگیرد.
دانش؛ بخشی از اقتصاد آینده
اصفهان از ظرفیت قابل توجهی در حوزه دانشگاه، علم و فناوری برخوردار است و طرح جامع نیز این ظرفیت را در تصویر آینده شهر مورد توجه قرار داده است.
در چشمانداز اصفهان ۱۴۲۰، توسعه اقتصادی مبتنی بر علم و فناوری در کنار صنایع خلاق و صادرات صنایع دستی قرار گرفته است.
بر این اساس، دانش و فناوری صرفاً بهعنوان یک ظرفیت آموزشی دیده نمیشوند؛ بلکه میتوانند بخشی از پایههای اقتصاد آینده شهر باشند و در شکلگیری فعالیتهایی با ارزش افزوده بیشتر نقش ایفا کنند.
این تغییر نگاه میتواند زمینهای برای پیوند بیشتر میان ظرفیتهای علمی شهر و نیازهای اقتصادی آن ایجاد کند؛ پیوندی که در نهایت به شکلگیری فعالیتهای جدید و تقویت اقتصاد دانشمحور منجر خواهد شد.
صنایع خلاق؛ پیوند میراث و اقتصاد
یکی دیگر از ظرفیتهایی که میتواند میان هویت تاریخی اصفهان و اقتصاد آینده آن پیوند ایجاد کند، صنایع خلاق است.
اصفهان از یک سو دارای میراث فرهنگی و هنری گسترده و از سوی دیگر برخوردار از ظرفیت قابل توجه در حوزه صنایع دستی است. قرار گرفتن صنایع خلاق و صادرات صنایع دستی در کنار اقتصاد دانشبنیان و گردشگری در چشمانداز اصفهان ۱۴۲۰، نشاندهنده توجه طرح به ظرفیتهای فرهنگی شهر بهعنوان بخشی از فرصتهای اقتصادی آینده است.
در این رویکرد، میراث فرهنگی تنها موضوعی برای حفاظت نیست؛ بلکه میتواند زمینهساز شکلگیری فعالیتهای خلاق، توسعه بازارهای جدید و ایجاد فرصتهای اقتصادی باشد.
به این ترتیب، هویت تاریخی اصفهان میتواند از یک سرمایه فرهنگی صرف، به یکی از پایههای ارزشآفرینی اقتصادی شهر تبدیل شود.
گردشگری؛ ظرفیتی برای توسعه اقتصادی
توسعه گردشگری یکی از محورهای مهم آینده اصفهان در طرح جامع جدید است؛ موضوعی که در بخشهای پیشین پرونده نیز مورد توجه قرار گرفت.
غلامرضا کاظمیان، دبیر شورایعالی شهرسازی و معماری ایران، توسعه گردشگری را یکی از منابع اصلی بالقوه برای توسعه اقتصادی و ارتقای معیشت شهر دانسته است.
از این منظر، گردشگری در طرح جامع تنها یک موضوع فرهنگی یا خدماتی نیست؛ بلکه بخشی از راهبرد اقتصادی اصفهان در افق ۱۴۲۰ به شمار میرود.
افزایش جذب گردشگر، افزایش ماندگاری، توسعه مسیرهای گردشگری و تقویت موزهها و رویدادها میتواند زمینه توسعه مجموعهای از فعالیتهای اقتصادی مرتبط با گردشگری را فراهم کند و زنجیرهای از خدمات، مشاغل و فعالیتهای وابسته را در شهر فعال سازد.
اقتصاد و محیطزیست؛ دو مسیر جدا از هم نیستند
یکی از نکات مهم در رویکرد اقتصادی طرح جامع، توجه به تناسب فعالیتهای اقتصادی با ظرفیتهای محیطی شهر است.
در احکام طرح، از یک سو بر جذب فعالیتهای برتر و دانشمحور تأکید شده و از سوی دیگر، پرهیز از استقرار و تمرکز فعالیتهای صنعتی و کارگاهی آلاینده در محدوده و حریم شهر مورد توجه قرار گرفته است.
این رویکرد نشان میدهد که توسعه اقتصادی اصفهان قرار نیست جدا از مسائل محیطزیستی دنبال شود.
اقتصاد آینده شهر باید بتواند در کنار محدودیتهای محیطی، کیفیت زندگی و ظرفیتهای طبیعی اصفهان را نیز مورد توجه قرار دهد؛ چراکه تداوم توسعه اقتصادی بدون توجه به منابع و ظرفیتهای محیطی، نمیتواند پاسخگوی نیازهای بلندمدت شهر باشد.
اشتغال در شهری با ساختار متصل
اقتصاد شهر را نمیتوان از اشتغال و سازمان فضایی آن جدا کرد.
در فرآیند تهیه طرح جامع، پیشبینی جمعیت، اشتغال، نقش اقتصادی شهر و میزان تقاضای فضا برای کاربریهای مختلف، از جمله خروجیهای مطالعاتی طرح قرار گرفته است.
به این ترتیب، سازمان فضایی آینده اصفهان باید بتواند میان محل زندگی، محل کار، خدمات و زیرساختها ارتباط برقرار کند؛ موضوعی که با مباحث مطرحشده درباره حملونقل و الگوی شهر ۱۵ دقیقهای نیز ارتباط مستقیم دارد.
هرچه این ارتباط منسجمتر باشد، دسترسی شهروندان به فرصتهای شغلی و خدماتی نیز میتواند بهبود پیدا کند و از تحمیل سفرهای غیرضروری درونشهری کاسته شود.
اصفهان ۱۴۲۰؛ اقتصاد بر پایه مزیتهای واقعی شهر
تصویری که طرح جامع جدید از اقتصاد آینده اصفهان ارائه میکند، ترکیبی از ظرفیتهای موجود و فرصتهای جدید است: گردشگری و میراث فرهنگی، صنایع دستی و صنایع خلاق، علم و فناوری، فعالیتهای دانشمحور و خدمات برتر کلانشهری.
این ترکیب میتواند به اصفهان کمک کند تا بدون وابستگی به گسترش بیرویه کالبدی، از ظرفیتهای درون شهر برای ایجاد ارزش اقتصادی بیشتر استفاده کند.
در نهایت، طرح جامع جدید تلاش میکند اقتصاد اصفهان را به سمت فعالیتهایی هدایت کند که با جایگاه کلانشهری، سرمایه فرهنگی، ظرفیت علمی و شرایط محیطی آن سازگارتر باشند.
آینده اقتصادی اصفهان؛ ارزشآفرینی از داشتههای شهر
اصفهان برای ساختن آینده اقتصادی خود، سرمایههای مهمی در اختیار دارد؛ دانشگاه و دانش، میراث تاریخی، گردشگری، صنایع دستی، صنایع خلاق و جایگاه آن بهعنوان یکی از مهمترین مراکز شهری کشور.
طرح جامع جدید تلاش کرده است این سرمایهها را در یک تصویر واحد از اصفهان ۱۴۲۰ کنار هم قرار دهد.
آینده اقتصادی اصفهان قرار نیست صرفاً با بیشتر شدن فعالیتها ساخته شود؛ قرار است با ارزشآفرینی بیشتر از ظرفیتهایی که شهر در اختیار دارد شکل بگیرد.
در این نگاه، اصفهان ۱۴۲۰ شهری است که میخواهد میان میراث گذشته و اقتصاد آینده پیوند برقرار کند؛ شهری که دانش، گردشگری، فرهنگ و خلاقیت را به بخشی از مسیر توسعه خود تبدیل میکند.
در قسمت بعدی پرونده «اصفهان ۱۴۲۰»؛ «شهری که باید نفس بکشد»؛ روایت طرح جامع از محیطزیست، کاهش آلودگی هوا، فضای سبز و مواجهه با فرونشست و مخاطرات طبیعی.