یوسف فرخی رئیس اداره ارتباطات و اطلاع رسانی اداره کل راه و شهرسازی کرمان جنوبی
در این تصویر، خبرنگاران فقط عکاسانی نیستند که دوربین بر دوش گرفتهاند؛ آنان ایستادهاند تا چیزی را ثبت کنند که شاید از چشم بسیاری پنهان بماند.
خبرنگار، پیش از آنکه خبر را بنویسد، شاهد است؛ شاهدِ یک اتفاق، یک تغییر، یک مطالبه و گاهی شاهدِ فاصله میان آنچه هست و آنچه باید باشد.
آنها روایت میکنند آنچه دیگران نمیبینند؛
از دل جادهها، از میان مردم، از حاشیه شهرها، از کارگاههای عمرانی، از پروژههای راهسازی، از شهرسازی تا ساخت مسکن؛ از جایی که یک جاده آغاز میشود تا جایی که زندگی یک خانواده در خانهای تازه شکل میگیرد.
دوربین خبرنگار فقط تصویر نمیگیرد؛ انتخاب میکند که چه چیزی دیده شود.
و این انتخاب، اگر مسئولانه باشد، نوعی اخلاق است؛ اخلاق دیدن.
جاده برای مهندس، مجموعهای از طول و عرض و شیب و آسفالت است؛ برای مدیر، یک پروژه با درصد پیشرفت و اعتبار و زمانبندی؛ اما برای خبرنگار، جاده روایت انسانهاست؛ کودکی که مسیر مدرسهاش کوتاهتر میشود، رانندهای که امنیت بیشتری مییابد، روستایی که به شهر نزدیکتر میشود و خانوادهای که با ساختهشدن یک راه، بخشی از انزوای جغرافیایی خود را پشت سر میگذارد.
شهر نیز فقط مجموعهای از خیابانها و ساختمانها نیست.
شهر، صورتِ عینی زندگی انسانهاست؛ و مسکن، فقط دیوار و سقف نیست، بلکه امکانِ زیستن، امنیت و تعلق است.
از همین رو خبرنگاری در حوزه راه و شهرسازی، صرفاً انتقال چند عدد و آمار از یک پروژه نیست. خبرنگار باید بتواند پشت عددها، انسان را ببیند؛ پشت جدولهای پیشرفت پروژه، زندگی را؛ و پشت یک عملیات عمرانی، معنایی را که آن پروژه برای مردم دارد.
در فلسفه، «دیدن» با «نگاه کردن» یکی نیست.
نگاه کردن ممکن است صرفاً مواجهه چشم با جهان باشد؛ اما دیدن، نوعی فهمیدن است. خبرنگار کسی است که تلاش میکند از مرحله نگاهکردن عبور کند و به دیدن برسد.
او میپرسد:
این جاده برای چه کسی ساخته میشود؟
این شهر چگونه تغییر میکند؟
چه کسی در این تغییر دیده میشود و چه کسی در حاشیه میماند؟
یک خانه جدید، چه تغییری در زندگی یک خانواده ایجاد خواهد کرد؟
و شاید رسالت رسانه همین باشد؛ تبدیل امرِ دیدهشده به امرِ فهمیدهشده.
خبرنگار در قاب این تصویر، میان گرد و خاک جاده و آسمان ایستاده است؛ دوربینش را به سوی واقعیت گرفته، اما مأموریتش فراتر از ثبت واقعیت است. او باید روایت کند؛ روایتی دقیق، منصفانه و انسانی.
چرا که جادهها فقط راههای میان دو نقطه جغرافیایی نیستند؛
آنها مسیرهای میان دو وضعیت از زندگیاند.
و خبرنگاران، کسانی هستند که در امتداد همین مسیرها میایستند تا به ما یادآوری کنند:
هر پروژه، پیش از آنکه یک عملیات عمرانی باشد، بخشی از داستان زندگی مردم است.
این شاید معنای واقعی «خبرنگاران در لنز دوربین» باشد؛
آنان در قاب دوربین ایستادهاند، اما آنچه میبینند، بیرون از قاب اتفاق میافتد.