به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، نشست هم اندیشی حرفه مندان صاحب نظر در حوزه معماری و طراحی شهری، به منظور بررسی دستورالعمل اجرایی تشکیل دبیرخانه دائمی مسابقات معماری و شهرسازی روز سه شنبه ۲۴ شهریورماه با حضور سیداحمد حسینینیا مدیرکل دفتر ترویج معماری، طراحیشهری و بافتهای واجد ارزش این وزارتخانه، سید محمد بهشتی عضو شورایعالی میراث فرهنگی، حسین قائم مقامی عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، کورش حاجی زاده هیات علمی دانشگاه آزاد، فرناز فرشاد و شادی عزیزی و حسین شیخ زین الدین و محمدرضا نیکبخت از مشاوران برجسته حوزه معماری و طراحی شهری برگزار شد.
سید احمد حسینینیا در نشست بررسی چالشها و الزامات نظام مسابقات معماری و شهرسازی اظهار کرد: هدف از برگزاری این نشست و جلسات آتی، شناسایی نقاط ضعف و قوت و رسیدن به راهکارهایی است که بتواند در شرایط موجود به بهبود نظام مسابقات و ارتقای کیفیت آن کمک کند.
حرکت به سمت رویکرد مشارکتمحور
وی با اشاره به ضرورت حرکت به سمت یک «وضعیت مطلوب» در حوزه مدنیت افزود: اگر مشارکت نخبگان و مردم را یکی از ارکان اصلی تصمیمسازی بدانیم، برگزاری چنین جلساتی نیز در همین چارچوب معنا پیدا میکند تا بتوان مسائل را در کنار یکدیگر مرور، نقاط ضعف و قوت را شناسایی و در نهایت به یک برآیند مطلوب دست پیدا کرد.
حسینینیا با اشاره به رویکرد وزارت راه و شهرسازی در این زمینه گفت: آنچه در دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافتهای واجد ارزش در ذیل معاونت شهرسازی و معماری دنبال میشود، حرکت به سمت رویکردی مشارکتمحور است. بررسی برنامههای توسعه اول تا هفتم نیز نشان میدهد مفاهیمی و واژگان کلیدی همچون کارآمدی، تمرکززدایی، برابری، حفظ و تقویت میراث معنوی، شفافیت، مشارکت، امنیت و سلامت از کلیدواژههای مهم برنامههای توسعه کشور بوده و هست.
وی تصریح کرد: به نظر میرسد عمر نگاه بالا به پایین و رویکردی که دستگاههای اجرایی بخواهند تصمیمات را بر ساختارهای حرفهای و مدنی تحمیل کنند، به پایان رسیده و باید مسائل را به صورت چهرهبهچهره و با مشارکت واقعی ذینفعان دنبال کرد.
بازنگری آییننامه و تعیین جایگاه دبیرخانه
مدیرکل دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافتهای واجد ارزش وزارت راه و شهرسازی با اشاره به مباحث مطرحشده در نشست، چالشهای نظام مسابقات را در حوزههای حقوقی، نظارتی، مالی و اقتصادی، داوری و ارزیابی، اجرایی و حرفهای و همچنین ساختاری قابل دستهبندی دانست.
وی بازنگری و تطبیق آییننامه مسابقات را یکی از محورهای اصلی اقدامات وزارت راه و شهرسازی عنوان کرد و گفت: در این زمینه از اعضای کارگروه و صاحبنظران انتظار داریم با ارائه پیشنهادهای کارشناسی و دیدگاههای تخصصی به این فرآیند کمک کنند.
حسینینیا همچنین بر ضرورت تعیین دقیق اهداف و کارکردهای مسابقات تأکید کرد و افزود: جایگاه، وظایف و ساختار دبیرخانه مسابقات باید بهصورت دقیق مشخص شود و نقش نهادهای مختلف، بهویژه نهادهای حرفهای و مدنی، نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: نقش نهاد حاکمیتی و تسهیلگر، از جمله وزارت راه و شهرسازی، باید بیشتر در جایگاه تسهیلگری و فراهمکردن بستر مناسب برای برگزاری مسابقات تعریف شود و از تصدیگری غیرضروری فاصله بگیرد.
ارتقای کیفیت داوری و مدیریت تعارض منافع
حسینینیا با تأکید بر ضرورت ارتقای کیفیت و اعتبار هیئتهای داوری اظهار کرد: معیارهای انتخاب و ارزیابی داوران باید بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد و سازوکار مشخصی برای سنجش صلاحیت و عملکرد آنها در نظر گرفته شود.
وی موضوع «تعارض منافع» را نیز یکی از مسائل مهم نظام مسابقات دانست و گفت: این موضوع باید بهصورت شفاف در آییننامه تعیین تکلیف شود تا از بروز ابهام و خدشه به اعتماد حرفهای در فرآیند مسابقات جلوگیری شود.
مدیرکل دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافتهای واجد ارزش وزارت راه و شهرسازی تعیین دقیق تعهدات کارفرمایان، نحوه پرداخت جوایز و اقدامات پس از اعلام نتایج را از دیگر موضوعات ضروری برشمرد و افزود: فرآیند مسابقه نباید صرفاً با اعلام نتایج پایان یابد و نحوه اجرای نتایج و تعهدات کارفرما نیز باید در چارچوبی روشن تعریف شود.
وی همچنین بر برگزاری جلسات نقد و ارائه عمومی نتایج مسابقات تأکید کرد و گفت: این اقدام میتواند به افزایش شفافیت، پاسخگویی و ارتقای کیفیت حرفهای مسابقات کمک کند.
منشور اخلاقی و افزایش شفافیت
حسینینیا پیشنهاد تدوین یک منشور اخلاقی برای داوران و شرکتکنندگان مسابقات را مطرح کرد و گفت: لازم است چارچوبهای اخلاق حرفهای در فرآیند مسابقات مشخص شود تا حقوق و مسئولیتهای داوران، شرکتکنندگان، مشاوران و سایر ذینفعان روشن باشد.
وی همچنین بر جلوگیری از شکلگیری ساختارها و اقدامات موازی و استفاده از ظرفیت نهادهای موجود تأکید کرد و افزود: با توجه به مطرحشدن مواردی درباره نامعلوم یا نامعین بودن نتایج برخی مسابقات، باید سازوکاری برای افزایش شفافیت و پاسخگویی در این فرآیند طراحی شود.
حسینینیا ادامه داد: همچنین میتوان دلایل خودداری یا تحریم برخی مسابقات از سوی اشخاص، مشاوران یا مجموعههای حرفهای را بررسی کرد تا مشخص شود چه عواملی زمینهساز چنین رویکردی شده است.
تدوین چارچوب اصلاح نظام مسابقات
وی در پایان گفت: بر اساس رهنمودها و دیدگاههای مطرحشده در این نشست، تلاش خواهیم کرد چارچوب اولیهای برای ادامه مسیر و اصلاح نظام مسابقات تهیه کنیم.
حسینینیا از اعضای جلسه خواست در صورت شناسایی صاحبنظران، نهادها یا گروههایی که حضور آنها میتواند به غنای مباحث کمک کند، پیشنهادهای خود را ارائه کنند و افزود: مشارکت افراد و نهادهای مؤثر میتواند به تدوین چارچوبی جامعتر و کارآمدتر برای نظام مسابقات معماری و شهرسازی منجر شود.
گفتنی است در این نشست، سید محمد بهشتی انتقال دبیرخانه دائمی مسابقات معماری و شهرسازی به معاونت معماری و شهرسازی وزارت راه و شهرسازی را اقدامی عاقلانه و جاهدانه خواند و بر برگزاری هدفمند مسابقات و استفاده از ظرفیت کیفی جامعه معماری کشور تأکید کرد.
همچنین سایر صاحبنظران حاضر در نشست بر تعیین گروههای کمی و کیفی مختلف، بررسی نتایج مسابقات گذشته، رتبهبندی داوران، طبقهبندی شرکتکنندگان، تقویت نقش تسهیلگری دبیرخانه، برگزاری شایسته مسابقات، برخورداری از ضمانت اجرایی و طراحی سازوکار مناسب برای ارزیابی در طول برگزاری این رویدادها تأکید کردند.