به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، عملکرد صندوق ملی مسکن از شهریور ۱۴۰۳ تا شهریور ۱۴۰۵ تشریح شد. صندوق ملی مسکن در چارچوب رویکرد اصلاحی جدید خود، بازنگری در شیوه تامین مالی، تخصیص منابع، مدیریت تعهدات و تعامل با ذی‌نفعان را با هدف افزایش اثربخشی منابع، شفافیت و حمایت هدفمند از بخش مسکن دنبال می‌کند.
۲۰ طرح سرمایه‌گذاری و سیاستگذاری صندوق در فرایند تصویب قرار گرفت
بر اساس برنامه‌های معاونت اقتصادی و سرمایه‌گذاری صندوق در سال ۱۴۰۵، ۲۰ طرح در حوزه‌های نهضت ملی مسکن، استیجار، بافت فرسوده، مسکن جوانان و امور شرکت‌ها تعریف شده که ۱۴ طرح در حوزه سرمایه‌گذاری و ۶ طرح در حوزه سیاستگذاری و راهبری قرار دارد. بر اساس اعلام صندوق ملی مسکن، این طرح‌ها در حال طی فرایند تصویب هستند.
ساماندهی ساخت‌وسازهای غیرمجاز، مدل‌های امتیازی تامین مالی، حمایت از تعاونی‌های مسکن، حمایت از مسکن زوج‌های جوان شاغل، تضمین فروش واحدهای سرمایه‌گذاری، بهسازی بافت‌های فرسوده و تأمین مالی تکمیل واحدهای نهضت ملی مسکن از جمله طرح‌های سرمایه‌گذاری صندوق است.
در حوزه استیجار نیز طراحی طرح مسکن استیجاری حرفه‌ای برای اقشار شاغل فاقد مسکن ملکی، بازسازی واحدهای آسیب‌دیده از جنگ و طراحی مدل تجاری پایدار برای پروژه‌های مسکن مورد توجه قرار گرفته است.
در بخش سیاستگذاری و راهبری نیز طراحی آیین‌نامه سرمایه‌گذاری، توکنایز دارایی‌های ملکی (فرآیند تبدیل یک دارایی فیزیکی یا غیرفیزیکی به توکن‌های دیجیتال)، پایش مولدسازی اراضی و املاک و توسعه کاربرد هوش مصنوعی و حکمرانی دیجیتال دنبال می‌شود.
رویکرد صندوق از پروژه‌محوری به متقاضی‌محوری تغییر یافت
یکی از محورهای اصلی اصلاحات صندوق، تغییر تمرکز از تامین مالی مستقیم پروژه‌ها به حمایت از متقاضیان و ذی‌نفعان نهایی است. بر این اساس، تخصیص منابع با توجه به وضعیت پروژه، میزان پیشرفت، قابلیت تکمیل و تحویل واحدها و وضعیت متقاضیان انجام خواهد شد تا منابع در نقاطی متمرکز شود که بیشترین اثر را بر تکمیل و تحویل مسکن دارد.
در این رویکرد، توانمندسازی متقاضیان نیز مورد توجه قرار گرفته و افزایش سهم تسهیلات قرض‌الحسنه، استفاده از ظرفیت پس‌انداز خانوارها، مشارکت مالی متقاضیان و همکاری با شبکه بانکی به عنوان مسیرهای حمایت از تقاضای مسکن دنبال می‌شود.
همچنین تخصیص منابع باید دارای هدف مشخص، جامعه هدف معین، فرآیند اجرایی روشن و قابلیت ارزیابی باشد و وضعیت پروژه، میزان پیشرفت، نیاز واقعی به منابع و قابلیت تکمیل و تحویل واحدها در فرآیند تصمیم‌گیری مورد توجه قرار گیرد.
تجهیز منابع و حرکت به سمت تامین مالی پایدار
معاونت تجهیز منابع صندوق ملی مسکن نیز با هدف تامین، تجمیع و تنوع‌بخشی به منابع مالی، توسعه همکاری با شبکه بانکی و مؤسسات مالی، پیگیری منابع پیش‌بینی‌شده در قوانین و استفاده از ظرفیت بازار سرمایه فعالیت می‌کند.
استفاده از ظرفیت نظام بانکی، ابزارهای بازار سرمایه، سازوکارهای تضمینی، پس‌انداز و مشارکت متقاضیان و سایر روش‌های نوین تامین مالی با هدف ایجاد منابع پایدار و کاهش وابستگی به منابع عمومی مورد توجه صندوق قرار گرفته است.
شفافیت و انضباط مالی
شفافیت و قابلیت ردیابی منابع از دیگر محورهای اصلاحی صندوق است. بر این اساس، ارتباط میان اطلاعات منابع، مصارف، تسهیلات، پروژه‌ها، متقاضیان و نتایج تخصیص منابع دنبال می‌شود و استفاده از سامانه جامع متقاضیان وزارت راه و شهرسازی می‌تواند زمینه شناسایی دقیق‌تر جامعه هدف و نظارت بر نحوه تخصیص منابع را فراهم کند.
همچنین ایجاد تعهدات جدید باید با تعیین منبع مالی، زمان‌بندی و مسئولیت دستگاه‌های مرتبط همراه باشد و سازوکارهای کنترل و مدیریت تعهدات برای کاهش ریسک مالی صندوق تقویت شود.
توجه همزمان به عرضه و تقاضا
رویکرد جدید صندوق، حمایت از بخش مسکن را به یک سوی بازار محدود نمی‌کند و در کنار حمایت از تکمیل پروژه‌ها و تقویت ظرفیت تولید، توانمندسازی متقاضیان، کاهش شکاف مالی خانوارها و افزایش دسترسی گروه‌های هدف به مسکن را دنبال می‌کند.
در سمت عرضه نیز استفاده از ظرفیت‌های تضمینی و ابزارهای نوین تأمین مالی می‌تواند زمینه کاهش ریسک تولیدکنندگان واجد صلاحیت و افزایش مشارکت آنها در برنامه‌های مسکن را فراهم کند.
ایجاد چرخه تأمین منابع، تخصیص، پرداخت، اجرا، ارزیابی و دریافت بازخورد نیز از دیگر محورهای اصلاحی است تا نتایج اجرای برنامه‌ها در تصمیم‌گیری‌های بعدی مورد استفاده قرار گیرد.
بر این اساس، مسیر جدید صندوق ملی مسکن بر سه اصل انضباط در منابع و مصارف، شفافیت و قابلیت ردیابی اطلاعات و هدفمندی در تأمین مالی استوار است. تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام و ایفای تعهدات موجود نیز همچنان در چارچوب سیاست‌های دولت دنبال خواهد شد.
صندوق ملی مسکن در این رویکرد، درصدد است از یک نهاد صرفاً تأمین‌کننده منابع به نهادی برای حکمرانی هوشمند مالی در بخش مسکن تبدیل شود و با تجمیع و هدایت منابع مختلف، ارتباط مؤثرتری میان سیاستگذاری دولت، نظام بانکی، تولیدکنندگان، دستگاه‌های اجرایی و متقاضیان مسکن ایجاد کند.
عملکرد صندوق ملی مسکن را از شهریور ۱۴۰۳ تا شهریور ۱۴۰۵ اینجا بخوانید.
تخصیص بیش از ۳۶ همت منابع مالی برای تکمیل واحدها و تامین خدمات پشتیبان مسکن در دولت چهاردهم