شناسهٔ خبر: 238109 - سرویس مسکن و شهرسازی

توسعه شهری شیراز با رویکرد حفظ میراث و تقویت ظرفیت‌های اقتصادی

شانزدهمین جلسه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مرحله نخست طرح جامع کلان‌شهر شیراز با افق ۱۴۲۰ در شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به تصویب رسید؛ طرحی که ایجاد زمینه انتفاع اقتصادی از محدوده‌های ارزشمند، ساماندهی بلندمرتبه‌سازی، توسعه حمل‌ونقل همگانی و تهیه طرح‌های ویژه برای محدوده‌های فرهنگی و مذهبی را دنبال می‌کند.

به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، شانزدهمین جلسه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران با محوریت بررسی مرحله نخست طرح جامع کلان‌شهر شیراز برگزار شد؛ جلسه‌ای که در آن، ساختار فضایی و راهبردهای توسعه این شهر با توجه به ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی، طبیعی و اقتصادی مورد بررسی قرار گرفت و موضوعاتی مانند حفاظت از بافت تاریخی و مذهبی، صیانت از باغ‌های قصرالدشت، ساماندهی بلندمرتبه‌سازی، توسعه مبتنی بر حمل‌ونقل همگانی و آغاز فرآیند تهیه طرح تفصیلی در دستور کار قرار گرفت.

در حاشیه این جلسه، جعفر قادری نماینده شیراز و زرقان در مجلس، محمود رضایی معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار فارس و محمدمهدی عبدالهی مدیرکل راه و شهرسازی استان فارس، علاوه بر تشریح محورهای مطرح‌شده، بر ضرورت انطباق برنامه‌های توسعه شهری با ظرفیت‌های بومی، حفظ هویت تاریخی شیراز و پیش‌بینی سازوکارهای اقتصادی برای احیای بافت‌های ارزشمند این شهر تأکید کردند.

توسعه شهری شیراز با رویکرد حفظ میراث و تقویت ظرفیت‌های اقتصادی

قادری: بافت تاریخی شیراز باید به منبع درآمد و اشتغال تبدیل شود**

جعفر قادری، نماینده شیراز و زرقان در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به طولانی‌شدن فرآیند تهیه و بررسی طرح جامع این شهر اظهار کرد: در شانزدهمین جلسه شورای عالی شهرسازی و معماری، مباحث و مصوبات کارگروه مربوط به طرح جامع شیراز مورد بررسی قرار گرفت و دیدگاه‌های اعضای شورا، معاونت عمرانی استانداری، شهرداری، شورای شهر و اداره کل راه و شهرسازی استان مطرح شد.

وی افزود: با جمع‌بندی مباحث از سوی معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی، مقرر شد مشاور طرح در فاصله دو ماه تا برگزاری جلسه بعدی، با تشکیل نشست‌های کارشناسی در سطح استان، پیشنهادها و ملاحظات مطرح‌شده را بررسی و برای تصمیم‌گیری ارائه کند.

نماینده شیراز و زرقان در مجلس با اشاره به موضوعات مختلف مطرح‌شده در بررسی طرح جامع، از جمله تعیین تکلیف برخی اراضی در شرق شیراز، محدوده‌های مرتبط با تونل ورودی و خروجی شهر و پیشنهاد اضافه‌شدن محدوده‌ای با عنوان بافت معاصر به محدوده بافت تاریخی، گفت: یکی از موضوعات مهمی که بر آن تأکید داشتیم، ضرورت توجه به ابعاد اقتصادی حفاظت از بافت تاریخی شهر است.

قادری تصریح کرد: نگاه ما این است که نباید بافت‌های تاریخی و فرهنگی صرفاً با اعمال محدودیت‌های مختلف اداره شوند، بدون آنکه امکان بهره‌مندی اقتصادی برای مالکان و ساکنان این محدوده‌ها فراهم شود. در شرایط فعلی، محدودیت‌های موجود در برخی از این بافت‌ها موجب شده ظرفیت‌های اقتصادی آنها به‌درستی مورد استفاده قرار نگیرد و بعضی از این محدوده‌ها با مشکلات اجتماعی و سکونتی مواجه شوند.

وی با تأکید بر اینکه بافت تاریخی باید به یکی از منابع درآمد و اشتغال شهر تبدیل شود، ادامه داد: در بسیاری از کشورهای دنیا، بافت‌های تاریخی علاوه بر ارزش فرهنگی و هویتی، نقش مهمی در اقتصاد شهری دارند و در ایران نیز باید با استفاده از ظرفیت‌های قانونی و تدوین الگوهای مناسب، چنین رویکردی دنبال شود.

این نماینده مجلس همچنین با اشاره به ضرورت توجه به وضعیت باغ‌های قصرالدشت گفت: صرفاً ایجاد محدودیت در این محدوده نمی‌تواند پاسخگوی مسائل موجود باشد و لازم است الگوهایی مشابه تجربه‌های اجراشده در تهران و برخی شهرهای دیگر بررسی شود تا ضمن صیانت از باغ‌ها، امکان انتفاع اقتصادی مالکان نیز فراهم شود.

قادری با اشاره به محدوده حدود ۱۴۰ هکتاری باغ‌های قصرالدشت و حدود ۳۶۰ هکتار بافت تاریخی شیراز افزود: مشاور طرح باید برای این محدوده‌ها راهکارهایی ارائه کند که علاوه بر حفظ ارزش‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی، زمینه فعالیت اقتصادی و بهره‌مندی مالکان را نیز فراهم کند.

وی بازنگری و تطبیق محورهای توسعه پیش‌بینی‌شده در طرح جامع با نیازهای واقعی شهر را ضروری دانست و گفت: محورهای توسعه فعالیت‌های دانش‌بنیان و اداری باید با شرایط و ظرفیت‌های شیراز تطبیق داده شوند. همچنین موضوعاتی مانند محدوده‌های مرتبط با نهضت ملی مسکن، اراضی مورد نیاز برای الحاق به محدوده شهر و مناطقی که برای مالکان آنها حقوقی ایجاد شده است، باید در طرح جامع لحاظ شود.

قادری با اشاره به افق زمانی طرح جامع شیراز تا سال ۱۴۲۰ خاطرنشان کرد: با توجه به بلندمدت‌بودن این طرح و ضرورت پیش‌بینی نیازهای آینده، لازم است تمام ملاحظات، دغدغه‌ها و ظرفیت‌های شهر در همین مرحله مورد بررسی قرار گیرد.

توسعه شهری شیراز با رویکرد حفظ میراث و تقویت ظرفیت‌های اقتصادی

رضایی: ساختار فضایی شیراز بر پایه ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی شکل می‌گیرد

محمود رضایی، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار فارس نیز با اشاره به تصویب مرحله نخست طرح جامع شیراز اظهار کرد: طرح‌های جامع، چارچوب و مسیر توسعه شهرها را برای یک دوره بلندمدت مشخص می‌کنند و در مورد شیراز نیز افق ۱۵ ساله تا سال ۱۴۲۰ مبنای برنامه‌ریزی قرار گرفته است.

وی با بیان اینکه در فرآیند تهیه طرح‌های جامع، ابتدا داشته‌ها، قابلیت‌ها و ظرفیت‌های هر شهر مورد شناسایی قرار می‌گیرد، افزود: شیراز از ظرفیت‌های بسیار غنی در حوزه‌های فرهنگی، میراثی، تاریخی، دانشگاهی، پزشکی و دانش‌بنیان برخوردار است و باغ‌های قصرالدشت نیز به عنوان یکی از میراث‌های ارزشمند طبیعی این شهر، جایگاه مهمی در برنامه‌ریزی توسعه آن دارند.

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار فارس تصریح کرد: توسعه شهر باید بر اساس داشته‌ها، قابلیت‌ها و ویژگی‌های موجود آن شکل بگیرد و زیست شهری نیز متناسب با همین ظرفیت‌ها ساماندهی شود. بر همین اساس، در طرح جامع شیراز تلاش شده است راهبردهای توسعه با توجه به مزیت‌های تاریخی، فرهنگی، طبیعی و علمی این کلان‌شهر تدوین شود.

رضایی درباره مهم‌ترین محورهای مورد بررسی در جلسه شورای عالی شهرسازی و معماری گفت: ساختار فضایی شهر شیراز با توجه به طرح‌های پیشین مورد بررسی قرار گرفت و دو محور اصلی رودخانه چنارراهدار و رودخانه خشک به عنوان محورهای مهم برای ساماندهی و ارائه خدمات شهری مورد توجه قرار گرفتند.

وی ادامه داد: در تعیین ساختار فضایی و ضوابط توسعه شهر، ملاحظاتی از جمله مقررات شهرسازی، الزامات پدافند غیرعامل، حریم گسل‌ها و مخاطرات زلزله نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه این عوامل در تعیین محدوده‌ها و ضوابط ساخت‌وساز نقش دارند.

رضایی همچنین از پیش‌بینی محور دولت به عنوان یکی از محورهای اصلی ارائه خدمات فرامنطقه‌ای در بافت مرکزی شیراز خبر داد و بیان کرد: این محور در ساختار فضایی شهر با کارکرد ارائه خدمات فراتر از محدوده محلی مورد توجه قرار گرفته است.

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار فارس در ادامه با اشاره به جایگاه بافت تاریخی و فرهنگی شیراز در طرح جامع اظهار کرد: مقرر شده است در مراحل بعدی، برای بخش‌های مختلف دارای اهمیت ویژه، طرح‌های اختصاصی تهیه شود.

وی افزود: باغ‌های قصرالدشت، حوزه فرهنگی شیراز و اراضی پیرامون حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع) و حرم سیدعلاءالدین حسین(ع) از جمله محدوده‌هایی هستند که با توجه به اهمیت و ظرفیت‌های آنها، تهیه طرح‌های ویژه برایشان در دستور کار قرار گرفته است. برخی از این محدوده‌ها پیش از این نیز دارای مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری بوده‌اند.

رضایی همچنین از فراهم‌شدن مقدمات تهیه طرح تفصیلی شیراز خبر داد و گفت: پس از تعیین ساختار فضایی و شناسایی نظام مسائل، ظرفیت‌ها و داشته‌های شهر، راهبردهای اصلی توسعه مشخص می‌شود و بر اساس این راهبردها، اقدامات اجرایی و عملیاتی در قالب طرح تفصیلی با جزئیات بیشتری تدوین خواهد شد.

توسعه شهری شیراز با رویکرد حفظ میراث و تقویت ظرفیت‌های اقتصادی

عبدالهی: بلندمرتبه‌سازی در شیراز به محدوده‌ای مشخص و دور از بافت تاریخی هدایت می‌شود

محمدمهدی عبدالهی، مدیرکل راه و شهرسازی استان فارس نیز با اشاره به مصوبات شانزدهمین جلسه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران اظهار کرد: مرحله نخست طرح جامع شهر شیراز با رویکرد توسعه مبتنی بر حمل‌ونقل همگانی، توجه به الگوی انسان‌محوری، صیانت از بافت‌های تاریخی و حفظ بافت‌های فرسوده به تصویب رسید.

وی افزود: یکی از موضوعات مهم مطرح‌شده در این طرح، ساماندهی بلندمرتبه‌سازی در شهر شیراز بود؛ چراکه ضروری است ساختمان‌های بلندمرتبه در محدوده‌ای مشخص و با رعایت ملاحظات شهرسازی احداث شوند.

مدیرکل راه و شهرسازی فارس ادامه داد: بر اساس رویکرد پیش‌بینی‌شده، بلندمرتبه‌سازی در مکانی مشخص و با فاصله قابل‌توجه از بافت‌های تاریخی و فرسوده انجام خواهد شد تا ضمن مدیریت تراکم ساختمانی، از ارزش‌های تاریخی و هویتی شهر نیز صیانت شود.

عبدالهی حفظ باغ‌های قصرالدشت را از دیگر محورهای مهم طرح جامع شیراز برشمرد و گفت: توجه به آثار فرهنگی، مذهبی و گردشگری، ساماندهی روستاهای واقع در حریم شهر شیراز و همچنین لحاظ‌کردن ملاحظات مدیریت بحران و پدافند غیرعامل از دیگر موضوعاتی بود که در این طرح مورد توجه قرار گرفت.

وی با تأکید بر اهمیت مدیریت بحران و پدافند غیرعامل در برنامه‌ریزی شهری تصریح کرد: با توجه به شرایط کشور، لازم است الزامات مربوط به مدیریت بحران و پدافند غیرعامل در بخش‌های مختلف شهر شیراز مورد توجه قرار گیرد و این ملاحظات در برنامه‌ریزی توسعه شهری لحاظ شود.

مدیرکل راه و شهرسازی استان فارس با اشاره به اهمیت حفاظت و احیای بافت‌های تاریخی شیراز اظهار کرد: یکی از موضوعات مورد توجه در طرح جامع، نحوه مدیریت تراکم ساختمانی در مجاورت بافت‌های تاریخی و باغ‌های ارزشمند شهر است تا ضمن جلوگیری از توسعه نامتناسب، امکان احیا و مرمت این محدوده‌ها فراهم شود.

عبدالهی همچنین از تهیه طرح توسعه ۵۷ هکتاری حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع) خبر داد و گفت: در کنار حفظ باغ‌های قصرالدشت و صیانت از محدوده‌های تاریخی، موضوع توسعه حرم شاهچراغ(ع) نیز مورد توجه قرار گرفت و مقرر شد طرح موضعی این محدوده تهیه شود.

وی با اشاره به خروجی جلسه شورای عالی شهرسازی و معماری خاطرنشان کرد: با مصوبات این جلسه، زمینه لازم برای آغاز اقدامات اولیه از سوی شهرداری فراهم شده است.

مدیرکل راه و شهرسازی استان فارس همچنین از فراهم‌شدن مقدمات تهیه طرح تفصیلی شیراز خبر داد و افزود: هم‌زمان با تصویب مرحله نخست طرح جامع، دستورالعمل لازم نیز برای آغاز فرآیند تهیه طرح تفصیلی صادر شد تا شهرداری بتواند مطالعات مربوط به این طرح را آغاز کند و در ادامه، جزئیات اجرایی توسعه شهر بر اساس چارچوب‌ها و راهبردهای طرح جامع مشخص شود.