شناسهٔ خبر: 213263 - سرویس مسکن و شهرسازی
نسخه قابل چاپ

تصویب «طرح ویژه حفاظت و احیای بافت تاریخی- فرهنگی نایین» در ۱۳ محور/ اصلاحات، بدون جابه‌جایی جمعیتی از بافت تاریخی به بافت جدید

ببینید | جلسه شورای عالی شهرسازی و معماری شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران ضمن تصویب طرح ویژه حفاظت و احیای بافت تاریخی-فرهنگی نایین در ۱۳ بند بر انجام اصلاحات با راهکارها و سیاست‌هایی که مانع جابه جایی جمعیت از بافت تاریخی به بافت جدید نشود، تاکید کرد.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، غلامرضا کاظمیان دبیر شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران در مکاتبه با جمالی‌نژاد استاندار اصفهان، مصوبه شورا را با موضوع طرح ویژه حفاظت و احیای بافت تاریخی-فرهنگی شهر نایین اعلام کرد.

بر اساس این مصوبه، شورایعالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه  مورخ ۱۷ آذر ۱۴۰۴، مصوب جلسه ۲۵ آذر ۱۴۰۳ کمیسیون ماده ۵ شهر نائین در خصوص «طرح ویژۀ حفاظت و احیاء بافت تاریخی‌ـ‌ فرهنگی شهر نائین» را با توجه به صورتجلسۀ مورخ ۲۴ تیر ۱۴۰۴ کمیته فنی شماره ۳ مورد بررسی و تصویب قرار داد و به شرح زیر تصمیم گرفت.

۱ . با توجه به اینکه تراکم جمعیتی بافت تاریخی نسبت به تراکم جمعیتی کل شهر بیشتر است، ضروری است راهکارها و سیاست‌های پیشنهادی به گونه‌ای اصلاح و تکمیل شود که مانع جابجایی جمعیت از بافت تاریخی به بافت جدید و موجب تداوم جریان زندگی در بافت تاریخی شود. همچنین ضروری است در طرح جامع شهر نیز این موضوع مورد توجه قرار گیرد.

۲. تغییرات پیشنهادی در خط محدوده بافت تاریخی واقع در بخش شمالی بافت، با توجه به موافقت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مورد تائید قرار گرفت.

۳. با توجه به ضرورت حفاظت و احیاء بافت تاریخی محمدیه و هم‌پیوندی بافت‌های تاریخی نایین و محمدیه، ضروری است، محدودۀ بافت تاریخی محمدیه توسط وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تعیین و به همراه ضوابط اختصاصی حفاظتی جهت رعایت در طرح‌ ویژۀ حفاظت و احیاء و طرح‌های توسعه و عمران اعلام شود. تا آن زمان و به منظور کنترل اقدامات اجرایی موثر بر سیمای تاریخی محمدیه، ضوابط سیما و منظر بافت تاریخی نایین، در محدوده مذکور نیز ملاک عمل خواهد بود.

۴. لازم است پیشنهادهای ارائه‌شده خارج از محدودۀ بافت تاریخی نایین (اعم از معبر پیشنهادی در شمال بافت و ضوابط حفاظتی منظر طبیعی بافت تاریخی نایین و محمدیه واقع در حریم شهر) در قالب طرح جامع شهر بررسی و با رعایت کلیه ملاحظات و موضوعات اثرگذار ترافیکی، محیط زیستی و...  تصمیم‌گیری شود.

۵. کلیۀ آثار تاریخی ثبت‌شده در فهرست آثار ملی، بر اساس آخرین اعلام وزارت میراث فرهنگی با عنوان کاربری «تاریخی» در نقشه‌ها منعکس شود. همچنین نوع فعالیت در آثار تاریخی در محاسبات سرانه‌های کاربری مربوطه قابل اعمال است.

۶. پیشنهاد ایجاد محور ۶ متری مقابل حسینیه پنجاهه، با توجه به تخریب‌های صورت‌گرفته و لزوم حفظ پیوستگی بافت تاریخی، در قالب طرح موضعی محدودۀ مذکور ارائه شود.

۷. در خصوص سند اساس طرح و آستانه مغایرت‌های اساسی، اقدامات و ضوابط مشمول «ممنوعیت» و «اساس طرح» باید در چهارچوب محورهای تعیین‌شده در مصوبۀ ۳۰ شهریور ۱۳۹۴ شورای‌عالی در خصوص «آستانه‌های مغایرت‌های اساسی» و قوانین حاکم بر بافت‌ها و بناهای تاریخی به صورت شفاف و مجزا ارائه شود.

۸. با توجه به قرارگیری بازار تاریخی نایین در فهرست آثار ملی و ضرورت حفاظت از عرصه و اعیان بازار تاریخی، پیشنهادهای مربوط به تجمیع دکان‌های بازار با هم و تجمیع دکان‌های بازار با کاربری‌های مسکونی مجاور حذف شود.

۹. ضوابط مربوط به حفاظت، مرمت و احیاء آثار تاریخی اعم از آثار ثبتی یا آثار ارزشمند غیرثبتی به صورت مجزا از سایر ابنیه، ارائه و در نقشه‌های مربوطه به صورت مجزا مشخص شود. همچنین ضوابط عمومی حرایم آثار تاریخی، در ضوابط و مقررات طرح لحاظ شود.

۱۰. ضوابط و مقررات برای تضمین ایمنی و مقاوم‌سازی بناهای واقع در حرایم قنوات ارائه شود. همچنین با توجه به اهمیت نظام آبرسانی شهر تاریخی (شامل قنات‌ها، آب‌انبار، پایاب‌ها و...) ضروریست طرح موضوعی و موضعی «مستندسازی و حفاظت و احیاء نظام آبرسانی سنتی نایین» با مشارکت میراث فرهنگی، شهرداری و شرکت آب‌منطقه‌ای تهیه شده و پس از تائید در مراجع ذیربط ملاک تکمیل و تدقیق ضوابط طرح حاضر در خصوص نظام آبرسانی و حرائم مربوطه قرار گیرد. تاکید می‌گردد هرگونه احداث زیرزمین و مستحدثات زیرزمینی، ضمن رعایت ضوابط طرح حاضر، منوط به استعلام از شرکت آب‌منطقه‌ای و میراث فرهنگی است.

۱۱. ضوابط ویژه حفظ باغات و بناهای ارزشمند موجود در آنها، واقع در شمال شرقی بافت (موسوم به بلوک مشاهیر) ارائه شود. سایر باغات، با رعایت کلیه ضوابط و مقررات، مشمول دستورالعمل ماده ۱۴ هستند.

۱۲. ضوابط و برنامه اجرایی به منظور مقاوم‌سازی ابنیه بافت، تجهیز بافت به امکانات اطفای حریق و کاهش مخاطرات طبیعی از جمله خطر سیلاب ارائه شود. همچنین دستورالعمل الزامات و ملاحظات دفاعی و پدافند غیر عامل موضوع مصوبۀ مورخ  ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶ شورایعالی، متناسب با الزامات حفاظتی بافت تاریخی نایین، رعایت و سند مربوطه در اسناد ابلاغی لحاظ شود.

۱۳. به منظور شفاف‌سازی ضوابط طرح، گونه‌های کاربری تجاری مندرج درضوابط و مقررات، به صورت مجزا برروی نقشه کاربری مشخص شوند.

۱۴. ضوابط ساماندهی و احیای مسیرهای تاریخی‌ـ‌گردشگری، شامل فعالیت‌ها، کالبد، عرصه عمومی و سیما و منظر در قالب طرح حاضر ارائه شود.

۱۵. در خصوص ساخت‌وسازهای بدون مجوز موجود، ضمن خودداری از تثبیت تراکم وضع موجود، ضروری است ضوابط پیشنهادی طرح ویژه دربارۀ آنها لحاظ شود.

۱۶. بر ضرورت تکمیل و تجهیز تاسیسات شهری بافت تاریخی با رعایت الزامات حفاظتی، با مشارکت اداره کل میراث‌فرهنگی و ادارات و شرکت‌های خدمات‌رسان تاکید می‌شود.

۱۷. با توجه به ظرفیت‌های ملی بافت تاریخی نایین، ضروریست کارکردها و رویدادها در مقیاس ملی (ضمن رعایت ظرفیت‌های کالبدی بافت تاریخی) در قالب طرح‌های موضوعی تعریف شود.

۱۸.  در خصوص طرح‌های موضعی تعیین شده در طرح، لازم است شناسنامه هرکدام از طرح‌ها، شامل چهارچوب‌های محتوایی و فرایندی طرح، دستگاه تهیه‌کننده و همکار، منابع مالی و شیوه‌های تامین مالی تعیین شود. همچنین بهره‌گیری از ظرفیت شرکت بازآفرینی شهری در اجرای پروژه‌ها مورد توجه قرار گیرد. طرح‌ها و پروژه‌های مرتبط با تامین ایمنی، مقاوم‌سازی و احیا و ارتقای عرصه‌های عمومی بافت در اولویت قرار دارد.

۱۹. در خصوص سازوکارپیشنهادی جبران محدودیت‌های توسعه با عنوان سازوکار «ارتفاق حفظ و احیاء منظر تاریخی‌ـ‌فرهنگی نایین» لازم است سازوکار مالی پیشنهادی با همکاری شهرداری و شورای شهر نایین درقالب طرح موضوعی و متناسب با ظرفیت‌های عملیاتی شهرداری نائین، اصلاح و تدقیق شده و به تصویب مراجع ذیربط برسد. در هر صورت افزایش تراکم و طبقات خارج از بافت تاریخی (به عنوان گیرندۀ حق توسعه) بیش از نیازهای شهر و ظرفیت و توان بستر طبیعی و زیست‌پذیری شهر نایین مورد تائید نبوده و این موضوع می‌بایست در طرح جامع شهر لحاظ شود.  

در این خصوص، تعیین سازوکار تخصیص اراضی معوض به منظور تأمین خدمات ضروری بافت و حفظ حرایم بناهای ثبت شده، در اراضی دولتی واقع در محدوده یا اراضی الحاق شده به محدوده شهر، در چارچوب قوانین و مقررات، در اولویت قرار گیرد.

۲۰. در بخش چهارچوب نظارت و کنترل تحقق طرح و برنامه، ضمن تائید ضرورت تشکیل ساختار تخصصی حفظ و احیاء بافت تاریخی در شهرداری نایین، لازم است شورای راهبری پیشنهادشده در چهارچوب سازوکارهای نهادی و اجرائیِ قانونیِ موجود اصلاح شود.

۲۱. با توجه به اینکه بافت تاریخی نایین نمونۀ شاخصی از بافت‌های تاریخی شهرهای کویری و بازگوکنندۀ بخش مهمی از رویدادهای تاریخ معاصر ایران است، پیشنهاد می‌شود اقدامات لازم به منظور ثبت جهانی بافت تاریخی نایین در دستور کار وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی قرار گیرد.

۲۲. نظر به توسعه افقی نامتناسب و فراتر از رشد جمعیت شهر نایین طی سال‌های گذشته وتاثیرات سوء آن برتداوم سکونت دربافت تاریخی، برضرورت استفاده ازظرفیت درونی شهرو بافت (بارعایت ظرفیت بافت والزامات حفاظتی) درتأمین نیازهای سکونتی وخدماتی شهردر برنامه‌ریزی‌های آتی تأکید می‌شود.

۲۳. اسناد و مدارک نهایی طرح شامل پلان سیاستگذاری، نقشه ساختار فضایی پیشنهادی، نقشه کاربری وضع موجود و پیشنهادی، نقشه تراکم و طبقات پیشنهادی، نقشه پیشنهادی سلسله مراتب و پوسته شبکه معابر، نقشه اصالت و یکپارچگی (شامل تمامی ارزش‌های شناسایی شده در بافت)، نقشه دفع آب‌های سطحی، نقشه نوع اقدام و ضوابط ساخت پلاک‌ها، نقشه معرفی پروژه‌های موضعی و طراحی فضای شهری، نقشه پدافند غیرعامل، نقشه اساس طرح و آستانه‌های مغایرت‌ اساسی و ضوابط و مقررات ارائه شود.

در پایان آمده است: در اجرای ماده ۴۲ آئین‌نامه نحوه بررسی و تصویب طرح‌ها، اسناد طرح پس از اصلاح بر اساس این مصوبه جهت ابلاغ به مراجع ذیربط در اختیار دبیرخانه شورایعالی قرارگیرد.