به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی از شرکت ساخت و توسعه زیربناها، عباس خطیبی، معاون ساخت و توسعه راهآهن، بنادر و فرودگاهها با تبیین رویکرد دولت در تکمیل کریدورهای ریلی کشور و تشریح اهمیت راهبردی این پروژهها در معادلات ترانزیتی منطقه، تصویر روشنی از مسیر پیشرو، اولویتها و الزامات تحقق نقش کریدوری ایران ارائه کرد.
خطیبی، با اشاره به جایگاه کریدورهای ترانزیتی در برنامههای کلان کشور اظهار کرد: مطابق قانون برنامه هفتم توسعه، سیاستهای کلی نظام و سند ملی گذر، افزایش ظرفیت های حمل و نقلی از کشور بهعنوان یک راهبرد اساسی دنبال میشود.
وی ادامه داد: تمرکز بر دلایل متعددی دارد که یکی از مهمترین آنها، رقابتی بودن این حوزه در میان کشورها است و ما این رقابت را با دقت و حساسیت دنبال میکنیم.
معاون ساخت و توسعه راهآهن، بنادر و فرودگاهها، درباره پیام این همایش برای سرمایهگذاران داخلی و خارجی اظهار کرد: تمرکز بر توسعه زیرساختهای حملونقل نشاندهنده ثبات اقتصادی و آیندهنگری در برنامهریزیهای کلان ملی است و برگزاری این همایش، نگاه کلان کشور به افزایش تعاملات بینالمللی و تسهیل ترانزیت را به روشنی نشان میدهد.
وی افزود: این همایش همچنین فرصت مهمی برای افزایش نقش بخش غیردولتی در توسعه کشور از طریق تسهیل سرمایهگذاری و رشد فعالیتهای ریلی فراهم میکند. در گذشته توسعه شبکه ریلی در بخش ساخت و ترابری کاملاً دولتی بود، اما طی ۲۰ سال اخیر همکاری بخش غیردولتی روند رو به رشد داشته و اکنون این واگذاریها در حوزه ساخت بیش از گذشته خواهد بود.
خطیبی ادامه داد: با حداکثر واگذاری امور به بخش غیردولتی، علاوه بر کاهش بار مالی برای دولت، بهبود مدیریت، افزایش سرعت و بهرهوری محقق میشود و دولت میتواند تمرکز خود را بر امور کلان و حاکمیتی معطوف کند.
خطیبی درباره مهمترین مزیت رقابتی ایران در جذب سرمایهگذاری در حوزه کریدورهای ترانزیتی اظهار کرد: مهمترین مزیت ایران جایگاه ممتاز جغرافیایی آن است؛ کشوری که در تلاقی شرق و غرب و شمال و جنوب قرار دارد و با ۱۵ کشور همسایه است و به واسطه مناطق مهمی همچون دریای خزر و خلیج فارس تسهیل کننده ارتباط شرق به چین و غرب به اروپا و مدیترانه است می تواند از این موهبت در راستای توسعه همه جانبه کشور بهره مند شود و تکمیل شبکه حمل و نقل یکی از ارکان این موفقیت است.
وی افزود: علاوه بر موقعیت جغرافیایی، ایران دارای شبکه گسترده جادهای و ریلی با اتصالات متعدد است و توسعه بیشتر این شبکه نیز در اسناد برنامهریزی ملی مورد توافق قرار گرفته است.
معاون ساخت و توسعه راهآهن، بنادر و فرودگاهها، درخصوص نقش توسعه شبکه ریلی در تبدیل ایران به قطب ترانزیتی منطقهای گفت: حملونقل ریلی بهعنوان یکی از کارآمدترین شیوههای جابهجایی انبوه بار، با مصرف پایین سوخت و سطح ایمنی بالا، در سطح جهانی جایگاهی راهبردی دارد و بخش عمده حملونقل زمینی کالا در عرصه بینالمللی از طریق شبکههای ریلی انجام میشود.
وی ادامه داد: در ایران با افزایش حجم بارهای ترانزیتی، اهمیت حملونقل ریلی بیش از پیش برجسته شده است، زیرا این بارها معمولاً حجم متمرکز، مسیرهای طولانی و مبادی و مقاصد مشخص دارند و بیشترین تناسب را با شبکه ریلی دارند.
خطیبی تأکید کرد: افزایش سهم حملونقل ریلی در جابهجایی بارهای ترانزیتی یک ضرورت اجتنابناپذیر است و جمهوری اسلامی ایران همزمان در مسیر توسعه و بهبود شبکههای ریلی و جادهای برای تسهیل ترانزیت و ارتقای جذابیت کریدورهای عبوری گام برمیدارد.
وی درباره آخرین وضعیت توسعه کریدورهای ریلی گفت: در حوزه توسعه زیرساختها، تکمیل حلقههای مفقوده مانند راه آهن رشت–آستارا و کرمانشاه–خسروی و همچنین توسعه مسیرهای ریلی مهمی چون چابهار–زاهدان–مشهد و دورود–خرمآباد–اندیمشک نقش مؤثری در کاهش طول مسیرها، کاهش هزینههای ترانزیت و افزایش ظرفیت های حمل و نقلی کشور دارد.
خطیبی تصریح کرد: علاوه بر این، پروژههایی برای افزایش ظرفیت محورهای موجود، از جمله دوخطهسازی خطوط ریلی و اصلاح و بهسازی ایستگاهها، بهصورت مستمر در حال اجرا و پیگیری است.
معاون ساخت و توسعه راهآهن، بنادر و فرودگاه ها درباره اولویتهای اصلی توسعه کریدورهای ریلی اظهار کرد: بهطور کلی، مسیرهای مرتبط با تکمیل کریدور شمال–جنوب در اولویت برنامهها قرار دارند، اما این به معنای غفلت از مسیرهای شرق–غرب نیست.
خطیبی همچنین درباره مزایای توسعه حملونقل ریلی گفت: حملونقل ریلی به دلیل مصرف بسیار کمتر انرژی و ایمنی بالا، مزایای ذاتی قابل توجهی دارد؛ بهطوری که مصرف انرژی در قطار باری حدود یک ششم حمل بار با کامیون و در قطار مسافری حدود یک سوم خودرو سواری است و ایمنی جابهجایی مسافران نیز حدود ۵۰ برابر حمل جادهای است.
وی یادآور شد: ساخت راهآهن در مقایسه با آزادراه با همان ظرفیت، تقریباً یک سوم زمین را اشغال میکند و هزینه حمل بار و مسافر با راهآهن به دلیل کاهش استهلاک و مصرف انرژی، بسیار کمتر است. به همین دلیل در برنامههای کلان حملونقل، همواره بر ترویج حملونقل ریلی برای بارهای انبوه و مسیرهای پرتردد مسافری تأکید میشود.
معاون ساخت و توسعه راهآهن، بنادر و فرودگاه ها درباره نقش همایش ایران کریدور در آینده شبکه ریلی کشور اظهار کرد: این همایش میتواند دیدگاههای مسئولان ارشد کشور، دستگاههای اجرایی و سرمایهگذاران را با یکدیگر همسو کند و در جهتدهی به برنامههای توسعه شبکه ریلی، منطبق با برنامههای کلان اقتصادی و نیازهای ذینفعان، مؤثر باشد. چنین رویدادهایی همچنین میتوانند درک بهتری از موانع تأمین مالی فراهم کرده و مسیر عبور از موانع را هموار کند.
وی درباره پروژههای آماده ارائه برای سرمایهگذاری در این همایش گفت: طرحهای ریلی متعددی دارای مصوبه اجرایی هستند و شرکت ساخت و توسعه از حضور سرمایهگذاران بخش غیردولتی برای مشارکت در احداث آنها استقبال میکند.
خطیبی اعلام کرد:در مجموع ۱۸ طرح معرفی شده است که تمرکز آنها بر تکمیل کریدورهای ترانزیتی و توسعه خطوط ریلی مرتبط با آن است، از جمله تکمیل خطوط ریلی رشت–آستارا، زاهدان–بیرجند–یونسی، کرمانشاه–خسروی، دورود–خرمآباد–اندیمشک، خاوران–تبریز و شیراز–بوشهر که در اولویت قرار دارند.
خطیبی درباره روشهای تأمین مالی طرحهای توسعه راهآهن نیز توضیح داد و اعلام کرد: تاکنون تأمین مالی این پروژهها عمدتاً متکی به منابع دولتی، تسهیلات فاینانس و وامهای داخلی و خارجی بوده است و علاوه بر اعتبارات عمرانی، از روش تهاتر نفت نیز با استجازه مقام معظم رهبری استفاده شده است. با این حال، تعریف منابع مالی جدید و افزایش مشارکت بخش غیردولتی بدون ایجاد تورم از اولویتهای برنامههای توسعه کشور است. بسترهای قانونی برای فعالیت بخش خصوصی در قوانین اخیر بهبود یافته است و استفاده از روشهای نوین تأمین مالی با نظر متخصصان در دست پیگیری است.