زمانه توسعه بیضابطه شهرها به پایان رسیده است. مسیر آینده ایران در حوزه شهرسازی، بازآفرینی درونزا، عدالت مکانی و احیای زندگی در هستههای قدیمی شهر است؛ نه گسترش بیهدف و فرسایشی در حاشیهها. بازآفرینی صرفاً یک پروژه عمرانی نیست، بلکه راهبردی ملی برای صیانت از انسجام اجتماعی و پیشگیری از بحرانهای شهری است.
تحول در مفهوم سکونت و نقش دولت
تأکید میکنم که «خانهدار شدن دیگر بهمعنای مالکیت صرف نیست؛ بلکه معنای امروز مسکن، داشتن حق برخورداری از سکونتی ایمن، انسانی، مقاوم و در دسترس است.» طرح بزرگ استیجار عمومی دولت چهاردهم برای پاسخ به نیاز مستأجرین طراحی شده و هدف آن، کنترل بازار اجاره و تقویت نوسازی درونزا است.
در این دولت، وزارت راه و شهرسازی دیگر خود را درگیر تصدیگری نمیکند؛ ما به نقش اصلی خود یعنی سیاستگذاری، تسهیلگری و هدایت توسعه هدفمند شهری بازگشتهایم. بازآفرینی شهری ایران، بازوی راهبری و برنامهریزی است. برای هماهنگیهای بیشتر، ستاد ملی بازآفرینی شهری پایدار می کوشد تا منابع را در محلات کمبرخوردار متمرکز و هزینه کند از آسفالت معابر گرفته تا ساماندهی فاضلاب , از ساخت مدرسه تا مجموعه های فرهنگی – ورزشی.
بازآفرینی: احیای اعتماد و سرمایه اجتماعی
وقتی محلهای فرسوده و رهاشده باقی بماند، زمینهی شکلگیری ناهنجاریها، بیثباتی اجتماعی و حتی شورشهای شهری محلی فراهم میشود. سیاست بازآفرینی، در واقع سیاست پیشگیری از بحرانهای اجتماعی است. ما با ارتقای فضاها، احساس تعلق و امید را در دل مردم بازسازی میکنیم. این همان معنای واقعی تابآوری اجتماعی است. بازگشت دولت به این محلات، اقدامی امنیتبخش، اقتصادی و اخلاقی برای بازسازی رضایت اجتماعی و عدالت در زیست شهری است.
نوسازی واحدهای ناپایدار و تکلیف ملی
کشور با بیش از ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار واحد ناپایدار شهری مواجه است که در صورت بروز زلزله، بیشترین آسیب را خواهند دید. این یک هشدار ملی است. ما مأمور اجرای عملی سیاستهای برنامه هفتم توسعه هستیم؛ شامل تثبیت جمعیت، کنترل گسترش کالبدی و افزایش تابآوری شهری. این امر با مشارکت فعال انبوهسازان، از طریق تأمین صرفه اقتصادی با خرید تضمینی واحدها، محقق خواهد شد.
در نهایت، تأکید میکنم: بازآفرینی، پیوندی میان عدالت، امنیت، اقتصاد و فرهنگ است. ما باید شهر را بازسازی کنیم تا اعتماد به حاکمیت احیا شود. شرکت بازآفرینی شهری ایران، بازوی حاکمیت در جهت حرکت صحیح در محلات ناکارآمد است. اگر این بازوی ملی تقویت شود، هم بحرانها کنترل میشوند، هم امید بازمیگردد، هم عدالت فضایی محقق میشود.