به گزارش پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی از شرکت بازآفرینی شهری ایران، دویستوهفتمین نشست از سلسله نشستهای تخصصی با موضوع «بافتهای ناکارآمد و در معرض خطر؛ از کاهش ریسک تا رویکردهای مداخله» با حضور بیش از ۶۰۰ نفر از پژوهشگران و علاقهمندان این حوزه بهصورت حضوری و برخط برگزار شد. این نشست که روز سهشنبه ۳۰ تیرماه ۱۴۰۵ به همت مؤسسه پژوهشی سوانح طبیعی و با همکاری شرکت بازآفرینی شهری ایران ترتیب یافت، به واکاوی ابعاد مختلف ریسک در محدودههای پرخطر و تبیین رویکردهای نوین مداخله اختصاص داشت.
در ابتدای این نشست اسفندیار زبردست، استاد دانشکده شهرسازی دانشگاه تهران، با تشریح مبانی نظری و روشهای نوین ارزیابی ریسک مخاطرات، به بررسی تأثیر بافتهای فرسوده بر افزایش ریسک سوانح پرداخت.
وی با مرور مدلهای بینالمللی نظیر National Risk Index (NRI)، تأکید کرد که در رویکردهای نوین، ریسک نه محصولی صرفاً کالبدی، که برآیند تعامل میان مخاطره، آسیبپذیری اجتماعی و ظرفیت تابآوری است.
زبردست آسیبپذیری اجتماعی را مجموعهای از ویژگیهای اجتماعی، اقتصادی و جمعیتی دانست که مستقیماً بر توانایی جوامع در بازیابی پس از سوانح اثر میگذارد و خاطرنشان کرد که بافتهای ناکارآمد به دلیل انباشت آسیبپذیریها، نقش مهمی در تشدید پیامدهای سوانح ایفا میکنند و کاهش این آسیبپذیری باید در کانون سیاستهای بازآفرینی قرار گیرد.
در ادامه این مباحث نظری، سحر نداییطوسی دانشیار و عضو هیاتعلمی دانشگاه شهید بهشتی، با تشریح مدل چهاربعدی ریسک شهری، نسبت به تداوم رویکردهای تکبعدی در مواجهه با سکونتگاههای غیررسمی هشدار داد.
وی با اشاره به همپوشانی عواملی نظیر تمرکز جمعیت، مهاجرت، فقر و استقرار در اراضی پرخطر، مدل خود را بر پایه مؤلفههای مخاطره، مواجهه، آسیبپذیری و ظرفیت تبیین کرد.
نداییطوسی ضمن برشمردن سطوح چهارگانه مداخله شامل ارتقای درجا، تعدیل تراکم، بازآفرینی یکپارچه و اسکان مجدد مرحلهای، تأکید کرد که کاهش ریسک نیازمند تقویت همزمان ظرفیتهای جذب، انطباق و تحولپذیری جوامع است و راهکارهایی نظیر تشکیل کمیتههای تابآوری محله و حل تعارضات مالکیت را برای افزایش این ظرفیتها پیشنهاد کرد.
در بخش پایانی نشست، فریدون باباییاقدم، عضو هیاتمدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران، به تشریح ابعاد اجرایی و تجربیات اسکان مجدد پرداخت. وی با بیان اینکه حدود ۴۳ هزار خانوار در محدودههای پرخطر شهری زندگی میکنند، تأکید کرد که جابهجایی ساکنان بدون پیشبینی الزامات اجتماعی و اقتصادی، میتواند به گسترش سکونتگاههای غیررسمی جدید و تضعیف شبکههای اجتماعی بینجامد.
باباییاقدم با استناد به مصوبه سال ۱۴۰۰ شورایعالی شهرسازی و معماری، گونهشناسی محدودههای هدف را گامی مهم در جهت برنامهریزی دقیق دانست و با اشاره به بررسی ۱۷۸ شهر در سالهای اخیر، تجربیات حاصل از اسکان مجدد در ماکو و تبریز را از جمله اقدامات کلیدی شرکت بازآفرینی در جهت کاهش ریسک و مدیریت مناطق پرخطر برشمرد.
این نشست تخصصی در نهایت با هدف تعمیق گفتوگوی علمی پیرامون ارتقای تابآوری شهری و ایجاد هماهنگی میان برنامههای کاهش ریسک و رویکردهای مداخله در بافتهای ناکارآمد به کار خود پایان داد.