به گزارش روابط عمومی بازآفرینی شهری، نشست هماندیشی دبیرخانههای انتقال تجارب بازآفرینی شهری با حضور صادق صادقپور اقدم مشاور وزیر راه و شهرسازی و دبیر کمیته ملی اسکان بشر، افشین کلانتری نماینده دفتر اسکان بشر ملل متحد در تهران و رؤسای دبیرخانههای انتقال تجارب شهرداریهای البرز، مشهد، اصفهان، قزوین، بندرعباس و کرمانشاه، برگزار شد.
در این نشست، راهکارهای تقویت تبادل تجربه، همافزایی میان استانها و تسریع در اجرای برنامههای بازآفرینی شهری مورد بررسی قرار گرفت و بر ضرورت ایجاد شبکهای منسجم برای انتقال دانش و تجربه میان دبیرخانههای استانی تأکید شد.
کمال نوذری، مدیرکل ستاد ملی بازآفرینی شهری در این نشست با اشاره به اهمیت بهرهگیری از تجربههای موفق استانها، دو هدف راهبردی را برای این گردهمایی برشمرد و گفت: نخست، ایجاد هماندیشی و همکاری میان دبیرخانهها برای ارتقای عملکرد و دوم، تبدیل ظرفیتهای منطقهای، استانی و محلی به مدلها و تجربههای موفق در سطح ملی و بینالمللی.
وی با تأکید بر ضرورت مستندسازی تجربههای موفق استانها افزود: باید تجربیات موجود به گونهای مستندسازی شود که بتوان آنها را در مجامع جهانی و گزارشهای سازمانهای بینالمللی با صدایی رسا و در قالبی استاندارد مطرح کرد.
نوذری دبیرخانههای انتقال تجارب را صرفاً یک نهاد اداری ندانست و تصریح کرد: این دبیرخانهها باید بهعنوان «امکانساز و برندساز موفقیتها» دیده شوند تا دانش پراکنده موجود به قدرتی مؤثر در مدیریت شهری تبدیل شود.
مدیرکل ستاد ملی بازآفرینی شهری با اشاره به ابلاغ سند ملی بازآفرینی شهری در سال ۱۳۹۳ اظهار کرد: یکی از اهداف اصلی این سند، ایجاد همافزایی در منابع و همسویی در اقدامات بود و بر همین اساس، ستادهایی در مقیاس ملی تا محلی برای مدیریت صحیح برنامههای بازآفرینی تشکیل شدند.
وی ادامه داد: با شکلگیری این ستادها، پرسشهایی درباره نحوه فعالیت، جایگاه دستگاههای مختلف و وظایف شهرداریها و دبیرخانهها مطرح شد که در پاسخ به این نیاز، در سال ۱۳۹۶ برنامهای با عنوان «راهاندازی، نهادسازی، تسهیلگری و حمایت از اقدامات ستادهای بازآفرینی» در ۱۰ شهرستان شمالشرقی کشور اجرا شد؛ برنامهای که هدف آن شناسایی کنشگران، تقویت نهادهای محلی، مستندسازی مدلهای موفق و توانمندسازی مدیریت شهری و سازمانهای مردمنهاد برای ایجاد هماهنگی در اقدامات بود.
تجربههای استانی؛ سرمایهای برای آینده بازآفرینی شهری
نوذری با تأکید بر اینکه بازآفرینی شهری زمانی به نتیجه میرسد که تجربههای موفق هر استان به سرمایهای مشترک در سطح ملی تبدیل شود، گفت: استانهای البرز، مشهد، اصفهان، قزوین، بندرعباس و کرمانشاه در حوزههای مختلف بازآفرینی، تجربههای ارزشمندی دارند که باید بهصورت نظاممند انتقال یابد و در سایر نقاط کشور مورد استفاده قرار گیرد.
وی هدف از برگزاری این نشست را ترسیم نقشه راه عملیاتی برای انتقال دانش بومی، رفع چالشهای مشترک حقوقی و تدوین الگوی واحد مدیریت در محدودههای ناکارآمد شهری عنوان کرد.
چهار محور برای تغییر پارادایم مدیریتی
مدیرکل ستاد ملی بازآفرینی شهری در جمعبندی مباحث نشست، بر ضرورت تغییر پارادایم مدیریتی در بازآفرینی شهری تأکید کرد و چهار محور اساسی را مورد توجه قرار داد.
مدیریت یکپارچه دانش و پرهیز از اقدامات جزیرهای
نوذری با اشاره به ظرفیتهای منحصربهفرد استانهای حاضر، اظهار کرد: تجربه مشهد و اصفهان در مدیریت بافتهای تاریخی و ریزدانه، اقدامات بندرعباس در حوزه سکونتگاههای غیررسمی ساحلی و تجربه البرز و قزوین در مواجهه با چالشهای جمعیتپذیری، مجموعهای از دانش ارزشمند است که باید در قالب شبکهای نظاممند قرار گیرد و به سرمایهای ملی تبدیل شود.
استفاده از ظرفیت ماده ۷۱ قانون احکام دائمی برنامههای توسعه
وی با اشاره به چالشهای موجود در مسیر تملک و آزادسازی معابر گفت: ماده ۷۱ قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور، یکی از مهمترین ظرفیتهای قانونی برای عبور از بنبستهای اجرایی است.
بر اساس توافق صورتگرفته در این نشست، دبیرخانههای استانی البرز، مشهد، اصفهان، قزوین، بندرعباس و کرمانشاه موظف شدند پروندههای حقوقی و ثبتی مرتبط با فرآیندهای طولانیشده تملک را احصا کنند تا ستاد ملی با تشکیل کارگروه ویژه حقوقی، برای رفع این موانع اقدام کند.
اولویت بازآفرینی اجتماعی و اقتصادی بر نگاه صرفاً ساختوسازمحور
نوذری با تأکید بر عبور از نگاه صرفاً متراژمحور، ارتقای کیفیت زندگی و سرانههای زیستمحیطی را از اولویتهای بازآفرینی دانست و گفت: در کرمانشاه، بازآفرینی باید از پیوست اجتماعی قدرتمندی برخوردار باشد تا هویت محلی حفظ شود و در بندرعباس نیز ارتقای دسترسی شهروندان به خدمات عمومی مورد توجه قرار گیرد.
وی تصریح کرد: پروژهای که از پیوست اجتماعی و اقتصادی برخوردار نباشد، در ستاد ملی جایگاهی نخواهد داشت؛ چراکه هدف نهایی، ایجاد ارزش افزوده در محدودههای هدف، ماندگاری ساکنان اصلی و ارتقای کیفیت زندگی آنان است.
تشکیل شبکه معین برای انتقال تجارب بیناستانی
در بخش پایانی نشست مقرر شد دبیرخانهها در قالب نظامنامهای جدید به فعالیت خود ادامه دهند. بر این اساس، استانهای البرز و قزوین مسئولیت تدوین شیوهنامههای مرتبط با مدیریت سکونتگاههای غیررسمی و تعادلبخشی به سرانههای عمومی را بر عهده خواهند داشت.
همچنین مشهد و اصفهان بهعنوان قطبهای بازآفرینی در بافتهای تاریخی و ناکارآمد شهری، الگوهای موفق مشارکت با بخش خصوصی و تجمیع پلاکهای ریزدانه را در اختیار سایر دبیرخانهها قرار خواهند داد و بندرعباس و کرمانشاه نیز تجربههای خود را در حوزه بازآفرینی محلهمحور، با تأکید بر حقوق شهروندی و مشارکت ساکنان در فرآیند بهسازی، ارائه خواهند کرد.
بازآفرینی شهری؛ فرآیندی مستمر برای ارتقای کیفیت زندگی
نوذری در جمعبندی این نشست تأکید کرد: خروجی این هماندیشی، صرفاً یک صورتجلسه کاغذی نیست؛ بلکه ایجاد شبکهای تعاملی میان دبیرخانههای البرز، مشهد، اصفهان، قزوین، بندرعباس و کرمانشاه است.
وی افزود: دبیرخانهها باید بهصورت مستمر گزارش عملکرد خود را در قالب «درسآموختههای کلیدی» به ستاد ملی ارسال کنند و این فرآیند، مبنای تصمیمگیریهای ستاد ملی در نیمه دوم سال جاری خواهد بود.
مدیرکل ستاد ملی بازآفرینی شهری خاطرنشان کرد: «بازآفرینی شهری، نه یک پروژه عمرانی، بلکه جریانی مستمر برای ارتقای کیفیت زیست شهروندان است.
در ادامه این نشست، بر استفاده از ظرفیتهای قانونی موجود برای پیشبرد برنامههای بازآفرینی، تقویت ارتباط میان دبیرخانههای استانی و ستاد ملی و طراحی سازوکار مشخص برای بازدیدهای میدانی و تبادل کارشناسی میان استانها تأکید شد.
همچنین مقرر شد دورههای بازدید میدانی چرخشی در هر یک از شش استان برگزار شود تا چالشهای اجرایی از نزدیک بررسی و زمینه برای انتقال مؤثرتر تجربهها فراهم شود.
بر اساس جمعبندیهای انجامشده، دبیرخانهها همچنین موظف خواهند بود تجربهها و گزارشهای قابل ارائه خود را به ستاد ملی منتقل کنند و چارچوب مشخصی برای تهیه و ارسال گزارشها، با هماهنگی دفتر اسکان بشر ملل متحد، مورد استفاده قرار گیرد.